FRANSA’daki Tahkim Merkezleri

GİRİŞ

Bu çalışma, Fransa’daki deniz ticareti uyuşmazlıklarının çözüm yollarını incelemekte ve tahkim mekanizmalarının önemine odaklanmaktadır. Fransa, deniz ticaretinden doğan anlaşmazlıkları çözmede ulusal mahkemelerden uluslararası tahkime kadar geniş bir yelpazede hukuki araçlar sunan bir ülke olarak dikkat çekmektedir. Makalede, Fransa’nın ticaret mahkemeleri, tahkim kurumları ve alternatif çözüm yolları ayrıntılı bir şekilde ele alınmakta; özellikle Paris merkezli Milletlerarası Ticaret Odası (International Chamber of Commerce, ICC) ve Paris Deniz Tahkim Odası (Chambre Arbitrale Maritime de Paris, CAMP) gibi kuruluşların denizcilik alanındaki uyuşmazlıkları çözmedeki rolleri vurgulanmaktadır. Ayrıca, hakem kararlarının bağlayıcılığı, tahkim süreci ve Fransa’nın uluslararası tahkimdeki yeri de kapsamlı olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, Fransa’nın küresel deniz ticaretinde uyuşmazlık çözümünde önemli bir tahkim merkezi olduğu ortaya konulmaktadır.

I. FRANSA’DA DENİZ TİCARETİ UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜM YOLLARI

Fransa’da deniz ticareti uyuşmazlıklarının çözüm yolları, ulusal mahkemeler ve uluslararası mekanizmalar ile alternatif çözüm yolları olarak üç başlıkta ele alınır. Ulusal mahkemeler ticari uyuşmazlıkları çözmede önemli rol oynarken, uluslararası düzeyde Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi[1] çerçevesinde çözüm yolları sunulmaktadır. Alternatif çözüm yöntemleri ise tahkim, arabuluculuk ve uzlaştırma gibi mekanizmalarla taraflara daha esnek ve hızlı çözümler sağlamaktadır. Fransa, özellikle Paris’teki tahkim merkezleri ile bu alanda uluslararası bir merkez konumundadır.

1. Mahkeme Sistemi

Ticaret Mahkemeleri (Tribunal de Commerce): Bu mahkemeler tacirler arasındaki veya ticari işlemlerdeki taraflar arasındaki uyuşmazlıkları ele alır. Yerel tacirler ve şirket yöneticileri arasından seçilen, profesyonel olmayan yargıçlardan oluşur. Görev süreli seçim döngüsüne bağlı olarak iki ila dört yıldır. Nakliye sözleşmeleri ve deniz yoluyla taşınan malları içeren ticari anlaşmazlıklar gibi deniz ticaretiyle ilgili sorunları çözmede önemli rolü vardır[2].

Bölge Mahkemeleri: Bölge mahkemeleri, anlaşmazlık konusu tutarın 10.000 €’u aştığı medeni ve ticari davalarla ilgilenir. Ticari kira sözleşmeleri ve mülkiyet iddiaları gibi çeşitli konularda yetkisi vardır. Anlaşmazlıklar deniz mülkiyeti veya nakliye ile ilgili sözleşmeleri içerirse deniz ticareti hukukuyla kesişebilir[3].

Amirallik Mahkemeleri: Tarihsel olarak, Fransa’daki amirallik mahkemeleri gemi inşaatı, deniz ticareti ve gemilere ve kargoya verilen zararlar dahil olmak üzere deniz anlaşmazlıkları üzerinde yargı yetkisine sahipti. Münhasır yargı yetkileri evrimleşmiş olsa da özellikle tarihi bağlamlarda ve deniz gelenekleri ve uygulamalarını içeren belirli davalarda deniz hukukunun yasal ortamında hala bir rol oynamaktadır[4].

2. Uluslararası Mekanizmalar

Fransa, denizcilik faaliyetlerini yöneten kapsamlı bir yasal çerçeve sağlayan BMDHS’ye taraftır. Sözleşme, yorumlanması ve uygulanmasından kaynaklanan anlaşmazlıkları çözmek için, seçimi devletlere bırakılmış olmak üzere farklı yollar öngörmüştür:[5]

Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi (ITLOS): Hamburg’da bulunan ITLOS, BMDHS (Ek VI)[6] ile oluşturulan bağımsız bir yargı organıdır.  Mahkeme önünde birçok davaya müdahil olan, Fransa da dahil olmak üzere, taraf devletler tarafından seçilen 21 yargıçtan oluşur. Mahkeme, balıkçılık veya deniz çevre sorunları ile ilgili olanlar gibi belirli türdeki anlaşmazlıkları ele almak için özel daireler oluşturabilir.

Uluslararası Adalet Divanı (ICJ): Özellikle taraf devletleri ilgilendiren deniz anlaşmazlıklarını karara bağlayabilir. Bu mahkeme, deniz sınırları ve uluslararası hukuk kapsamındaki devlet sorumlulukları ile ilgili olanlar da dahil olmak üzere daha geniş uluslararası yasal konuları ele almaktadır[7].

3. Alternatif Çözüm Yolları
   A. Tahkim

Fransa, 1958 tarihli New York Sözleşmesi’ne (New York Convention on the Recognition and Enforcement of Foreign Arbitral Awards)[8] 24 Eylül 1959’da taraf olmuştur. Ve bugün; Fransa, tahkim konusunda dünya çapındaki büyük merkezlerdendir. Fransa’nın uluslararası alanda deniz ticareti uyuşmazlıklarının çözümünde rol alan iki büyük tahkim merkezi vardır: Milletlerarası Ticaret Odası (International Chamber of Commerce – ICC) ve Paris Deniz Tahkim Odası (Chambre Arbitrale Maritime de Paris – CAMP). İkisinin de genel merkezi Paris’de bulunmaktadır. Tahkimin işleyişi Fransız sisteminde tamamen tarafların istekleriyle bağlıdır. Herhangi bir anlaşmazlık çıkmadan önce tahkim şartıyla veya anlaşmazlık ortaya çıktığında uzlaşmayla çözümlenir. Fransız hukuku, tahkimde iki temel ayrım yapmıştır: iç tahkim ve uluslararası tahkim. Uluslararası tahkimin prensipleri iç tahkime göre daha esnek ve serbesttir. Taraflar, Fransız hukukuna göre uluslararası tahkimlerde, sözleşmeye dayalı ve dar koşullarla sınırlı olarak, tahkim kurumlarına ve hakemlere karşı sorumluluk yükleyebilirler. Tahkim, kısa süreli hakemlik şeklinde veya bir tahkim kurumunda yürütülebilir [9].

       a. İç Tahkim

Yasal Çerçeve: Fransa’da iç tahkim, Fransız Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’na, özellikle madde 1442 ila 1503’e[10], tabiidir. Bu çerçeve, Fransa’da meydana gelen ve aynı ülkeden tarafları içeren tahkim için geçerli kural ve prosedürleri özetlemektedir[11].

Tahkim Anlaşması: İç tahkim için tahkim anlaşması yazılı olmalıdır. Bu anlaşma, bağımsız bir belge veya bir sözleşme içindeki bir tahkim şartı şeklini alabilir. Anlaşma, uyuşmazlığın konusunu ve çözüm yöntemini açıkça tanımlamalıdır[12].

Tahkim Süreci: İç tahkime dahil olan taraflar hakem sayısına karar verebilir. (Fransız Tahkim Kanunu tarafından önceden belirlenmemiştir.) Taraflar anlaşamazlarsa bir hâkim, hakem(ler)i atayabilir. Süreç genellikle uluslararası tahkimden daha resmidir, daha katı usul gereklilikleri vardır[13].

Hukuki Süreç: Fransız mahkemeleri, özellikle hakem atama veya tahkim kararlarının uygulanması gibi konularda iç tahkim davalarına müdahale edebilir. Ancak, mahkemeler genellikle tahkim sürecinin özerkliğine saygı duyar ve sınırlı olarak müdahale eder[14].

       b. Uluslararası Tahkim

Yasal Çerçeve: Fransa’daki uluslararası tahkim, Fransız Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’na göre düzenlenir ve özellikle 1504 ile 1527. maddeler[15] arasında yer alan kurallara tabidir. İç tahkim ile uluslararası tahkim arasındaki fark, anlaşmazlığın içeriğine bağlıdır. Eğer bir anlaşmazlık uluslararası ticari çıkarları kapsıyorsa, bu tahkim uluslararası olarak kabul edilir. Yani, tahkim Fransa’da yapılsa bile, eğer anlaşmazlık sınır ötesi ticaret veya ekonomik ilişkileri içeriyorsa, uluslararası tahkim olarak sınıflandırılır[16].

Tahkim Anlaşması: İç tahkimden farklı olarak, uluslararası anlaşmazlıklar için tahkim anlaşmasının katı resmi gereklilikleri karşılaması gerekmez. Anlaşmanın kanıtı çeşitli şekillerde sunulabilir ve resmi olarak belgelenmemiş olsa bile tanınır[17].

Prosedür ve Esneklik: Fransa’daki uluslararası tahkim, iç tahkime kıyasla daha fazla esneklikle karakterizedir. Taraflar, hakem seçimi de dahil olmak üzere prosedürleri belirleme konusunda önemli bir özerkliğe sahiptir. Yargılamanın dili ve tahkimi yöneten kurallar da buna dahildir. Fransız hukuku genellikle uluslararası tahkim için elverişlidir, sınırlı mahkeme müdahalesi ile daha akıcı bir sürece izin vermektedir[18].

Tenfiz: Fransa, Fransa’da ve yurtdışında uluslararası tahkim kararlarının tenfizini kolaylaştıran 1958 tarihli New York Sözleşmesinin imzacısıdır.  Bu, Fransa’yı uluslararası tahkimde çekici bir yer haline getirmektedir. [19]

Tahkim Kurumları: ICC, merkezi Paris’te bulunan ve uluslararası tahkimde önde gelen kurumlardan biridir. Fransa’da ayrıca uluslararası anlaşmazlıkları çözmeye yardımcı olan başka tahkim merkezleri de bulunmaktadır. Bunlar arasında CAMP, Fransız Tahkim Derneği (Association Française d’Arbitrage, AFA)[20] ve Paris Arabuluculuk ve Tahkim Merkezi (Centre de Médiation et d’Arbitrage de Paris, CMAP)[21] yer alır[22].

       c. Hakem Kararlarının Bağlayıcılığı

Fransa’da hakem kararları, taraflar için bağlayıcı bir nitelik taşır, yani bu kararlar, onları kabul eden taraflar için zorunludur. (Fransız Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, Madde 1484)[23] Bu özellik hem ulusal hem de uluslararası hukukta köklü bir şekilde yer almaktadır[24].

İç Hukuk Bakımından Statüsü: Fransız Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’na[25]göre, hakem kararları, kesin hüküm niteliği taşıyan yargı kararları olarak kabul edilir. Bu, bir hakem kararının verildikten sonra, usule ilişkin ihlaller veya savunma haklarının ihlali gibi sınırlı nedenler dışında, esas itibarıyla itiraz edilemeyeceği anlamına gelir. İptal talepleri mümkündür, ancak kapsamları sınırlıdır.

Uluslararası Hukuk Bakımından Statüsü: Uluslararası alanda, Fransa, 1958 tarihli New York Sözleşmesi’ne taraf bir ülke olarak, yabancı hakem kararlarının tanınması ve icrası konusunda yükümlülüklere sahiptir. Bu sözleşme, taraf devletlerin, diğer ülkelerde verilen hakem kararlarını tanımalarını zorunlu kılar; bununla birlikte, bu kararların uluslararası kamu düzenine aykırı olmaması gerekmektedir. Böylece, bir karar, verildiği ülkede iptal edilse bile, diğer yargı alanlarında icra edilebilir[26].

Fransa, Londra Deniz Hakemler Birliği (London Maritime Arbitrators Association, LMAA) ve Alman Deniz Tahkim Birliği (German Maritime Arbitration Association, GMAA) tarafından verilen kararlar da dahil olmak üzere uluslararası tahkime olumlu yaklaşmaktadır. Ancak kararların New York Sözleşmesi kriterlerini karşılaması ve Fransız uluslararası kamu düzenine uygun olması gerekir.

         B) Arabuluculuk (Mediation) ve Uzlaştırma (Conciliation)

Fransa’da arabuluculuk ve uzlaştırma, anlaşmazlıkları çözmek için popüler alternatif yöntemlerdir. Her iki yöntemde de bir anlaşmazlığı çözmek için üçüncü bir kişinin yardımına başvurulur. Arabuluculukta taraflar, mahkeme dışında, tarafsız bir arabulucuya başvurur. Arabulucu, taraflardan ücret alır ve anlaşmazlıkları çözmelerine yardımcı olur. Uzlaştırma yöntemi, genellikle en az üç yıl hukuk deneyimi olan bir mahkeme görevlisi tarafından yürütülür. Uzlaştırıcı, anlaşmazlıkların çözümünde resmi bir rol oynar. Her iki yöntem de hâkimin önerisiyle veya tarafların kendi aralarında karar vererek başvurabileceği yöntemlerdir. Ayrıca, anlaşmazlık ortaya çıkmadan önce taraflar, bir sözleşme aracılığıyla da bu yöntemlere başvurabilirler. Bu duruma “geleneksel arabuluculuk (conventional mediation)” veya “geleneksel uzlaştırma (conventional conciliation)” denir. Arabuluculuk ve uzlaştırma süreçlerinde, taraflar arasındaki görüşmeler gizlidir ve dışarıya bilgi verilmez[27].

        C) Katılımcı İşlemler (Participatory Procedure)

Daha az popüler olan diğer bir çözüm yolu katılımcı işlemlerdir. Tarafların avukatları tarafından uygulanan bir çeşit müzakare mekanizmasıdır[28].

    4.  Alternatif Çözüm Yollarındaki Gelişmeler

Alternatif çözüm yolları; mahkemelerin aşırı yükünü hafifleten, daha ekonomik bir yol olması sebebiyle son yıllarda daha fazla desteklenmeye başlamıştır. 29 Temmuz 2023 tarihli ve 2023-686 sayılı kararnamenin[29] yürürlüğe girmesiyle de birlikte son zamanlarda yeni mekanizmalar gelişmiştir.  1 Kasım 2023’ten bu yana davaya bakan hakimler; tarafların anlaşmazlıklarına çözüm bulmalarına yardımcı olmak amacıyla tarafların uzlaşma duruşmasına (amicable settlement hearing, audience de règlement amiable) katılmalarını emredebilir. Yargıç, uzlaşma duruşmasını yargılamanın herhangi bir anında emredebilir ve bu duruşma gizli bir şekilde gerçekleşir. Yargılamanın geçici olarak askıya alınması sonucunu doğurur.

Benzer yeni gelişen başka bir mekanizma; tarafların, yargılama öncesi aşamada (mise en état) uyuşmazlığın içerdiği farklı konular arasında bir bölünme (division, césure) talep edebilmesidir. Bu tarafların uyuşmazlığın belli bir kısmında karara varmasına olanak tanırken diğer kısımın arabuluculuk veya uzlaştırma ile çözülmesini sağlar. 23 Mart 2019 tarihli ve 2019-222 sayılı Kanun[30]; çevrimiçi tahkim, arabuluculuk ve uzlaştırma hizmetleri sunan tüzel veya gerçek kişiler için geçerli etik, şeffaflık ve veri işleme kuralları getirmiştir [31].

II. ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YOLLARINA YÖNELİK İSTATİKSEL VERİLER (FRANSA BAZINDA DENİZ TİCARETİ UYUŞMAZLIKLARININ YÜZDESEL BAĞLAMDA DEĞERLENDİRİLMESİ)

Fransa’daki alternatif uyuşmazlık çözüm yollarında, bu yöntemlerle çözülen deniz uyuşmazlıklarının yüzdesine ilişkin belirli istatistiksel veriler sağlanamasa da Milletlerarası Ticaret Odası’nın istatiksel verileri bulunmaktadır.

1. 2023 İçin Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) İstatistikleri:
   A. Genel Dava İstatistikleri
   a. Toplam Davalar: ICC, 2023’de 890 tahkim davası kaydetti. Bu sayı 2022’de 710’du. Veriler kaydedilen davalarda %25’lik bir artışın olduğuna işaret etmektedir. 2023 yılı ICC’nin dava kayıtları bazında tarihindeki en iyi üçüncü yıl olarak kaydedilmiştir.
   b. Davaların Dağılımı: ICC tahkim kuralları uyarınca toplamda 870 dava ve ICC kurallarına göre görevlendirme makamı (appointing authority) olarak 20 dava yer almıştır.
   c. Bekleyen Davalar: 2023 yılı sonu itibarıyla, ICC Sekretaryasının yönettiği bekleyen dava sayısı 1.766’ya ulaşmıştır[32].
   B. Uyuşmazlıkların Mali Yönleri
   a. Ortalama Uyuşmazlık Bedeli: 2023 yılında açılan davalar için ortalama tutar 65 milyon ve medyan değer yaklaşık 5,5 milyon dolardır.
   b. Toplam Uyuşmazlık Bedeli: 2023’te açılan yeni davalar için 53 milyar dolara ulaştı. Bekleyen davalar için ortalama tutar 150 milyon dolarken medyan değeri 13 milyon dolar ve bekleyen tüm anlaşmazlıklarda toplam 255 milyar dolardır[33].
   
   C. Coğrafi Çeşitlilik

Tahkim davalarına 141 yargı alanından taraflar katılmıştır. Orta ve Doğu Avrupa, Kuzey Amerika ve Orta Doğu’da önemli artışlar yaşanmıştır. Tahkimler 63 ülkede ve 116 şehirde gerçekleşmiştir. Fransa, Birleşik Krallık, İsviçre, Amerika Birleşik Devletleri ve Brezilya en çok tahkimin gerçekleştiği 5 ülke olmuştur[34].

Dağılım şu şekildedir:

Bölge                                                               Yüzde (%)

Avrupa                                                             40

Asya ve Pasifik                                                 25

Latin Amerika                                                   14

Kuzey Amerika                                                 13

Afrika                                                               8[35]

         D. Cinsiyet Dağılımı ve Çeşitlilik:

2023 yılında 89 yargı bölgesinden toplam 935 bağımsız hakem onaylanmıştır ya atanmıştır. Onaylanan veya atanan kadın hakem sayısı 269’a ulaşmıştır ve tüm atamaların yaklaşık yüzde 30’unu temsil etmiştir. Yapılan tüm hakem atamalarının yüzde 41’i kadındır[36].

         E. Acil Durum Tahkimi

Milletlerarası Ticaret Mahkemesi, 33 yargı bölgesinden 28 acil tahkim başvurusu almıştır. Bu başvuruların yüzde 40’ından fazlası birden fazla tarafı içermektedir, yüzde 25’i ise devletleri ve devlete ait kuruluşları içermektedir. Acil durum yargılama prosedürleri (Expedited Procedure Provisions), 2023’te 189 yeni dava görerek rekor kırmıştır ve 2017’deki kuruluşundan bu yana bu hüküm kapsamında uygulanan toplam 713 davaya ulaşmıştır[37].

         F. Alternatif Çözüm Yolları

ICC’nin Alternatif Çözüm Yolları Merkezi, hizmet yelpazesinde:
37 adet Arabuluculuk Kuralları, 30 adet Uzmanlık Kuralları, 5 adet DOCDEX Kuralları (Dokümanlar İçin Uyuşmazlık Çözümü Uzmanlığı, Documentary Instruments Dispute Resolution Expertise), 3 adet Uyuşmazlık Kurulu Kuralları kapsamında başvuru alarak toplam 75 talep almıştır[38].

III. FRANSA’DAKİ TAHKİM MERKEZLERİ

1. Paris Deniz Tahkim Odası (The Chambre Arbitrale Maritime de Paris-CAMP)
   A. Tarihçesi ve Amacı
2. yüzyıl başlarında Fransız deniz ticaretinde ortaya çıkan tahkim uygulamaları, zamanla uluslararası boyuta ulaşmış ve günümüzde CAMP gibi kurumlar aracılığıyla dünya ticaretinin temel bir parçası haline gelmiştir. [39] 1929 yılında Fransa Gemi Sahipleri Merkez Komitesi (Comité Central des Armateurs de France) tarafından kurulan ve bugün “Armateurs de France” tarafından yönetilen CAMP deniz uyuşmazlıklarının tahkim yoluyla çözülmesi için özel bir platform sağlamayı amaçlamıştır[40]. Temel amacı, uluslararası deniz taşımacılığı ve ilgili faaliyetlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünü kolaylaştırmaktır. Çarter Sözleşmeleri, konşimentolar, navlun ödemeleri ve gemi inşaatı gibi konular için uzmanlaşmış bir forum görevi görmektedir. 2019’da 90.yılıını kutlayan merkez Fransa’daki denizcilik tahkim ortamının ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Denizcilik sektörünün gelişen ihtiyaçlarına uyum sağlamış ve sektörde tahkim uygulamalarının gelişmesine önemli katkılar sağlamıştır[41].
   
   B. Yapısı

Oda Komitesi (Comité de la Chambre), tahkimlerin organizasyonundan sorumludur. Komite, bir başkan, iki asil üye ve CAMP üyeleri arasından seçilen altı yedek üye olmak üzere toplamda sekiz üyeden oluşur. Komitenin görevleri şunlardır:

• Birinci veya ikinci derece mahkemesi veya hızlı tahkim durumunda üçüncü hakem (veya tek hakem) atanması.
• Hakemlere herhangi bir şekil değişikliği önermek ve davanın esasına dikkatlerini çekmek amacıyla, tüm hakem kararlarının taraflara bildirilmeden önce incelenmesi.

Bu inceleme, hakemlerin tam bağımsızlığını ve tarafsızlığını etkilemez, çünkü yapılan yorumlar zorunlu değildir ve yalnızca öneri olarak değerlendirilir.

CAMP, kalıcı bir sekreterya tarafından denetlenir. Sekreterya, taraflar tarafından bir anlaşmazlık için gönderilen tahkim taleplerine anında yanıt verebilir ve işlemler sırasında hakemler ile taraflar arasındaki koordinasyonu sağlar. Ayrıca, icra için kararların bildirilmesine kadar her dosyanın gözetiminden sorumludur[42].

        C. Kuralları

Tahkim Kuralları, hükümlerine ve adil yargılama, keşif, hakemlerin bağımsızlığı ve tarafsızlığı gibi hukuk usulü esaslarına uygun olarak hazırlanmıştır. Bu kurallar, acil durumlar halinde izlenebilecek hızlı tahkim prosedürünü de içerir. 16 Haziran 2022’den itibaren yürürlükte olan tahkim kuralları uygulanmaktadır Tahkime ilişkin dil, uygulanacak hukuk ve usul gibi detaylar, CAMP’in tahkim kurallarında belirtilmiştir.

        a. Tahkim Genel Bakış: CAMP denizcilikle ilgili çeşitli konularda, örneğin işletme, seyir, taşımacılık, deniz sigortası ve gemi yönetimi gibi alanlardaki uyuşmazlıkları çözmek için tahkim düzenler. Uyuşmazlıklar, ihtilaf öncesinde veya sonrasında yapılan anlaşmalardan kaynaklanabilir[43].

        b. Tahkim Yeri: Tahkim işlemleri, Paris’te bulunan CAMP tarafından düzenlenmektedir. Tahkim, Paris’teki bu odanın genel merkezi olan “16, rue Daunou, 75002 Paris” adresinde gerçekleştirilmektedir. Ayrıca, Merkez Ofisi, Konsey’in kararıyla Paris’teki herhangi bir başka binaya veya Genel Kurul’un kararıyla Metropol Fransa’daki herhangi bir başka şehre taşınabilir[44].

        c. Tahkim Dili: Tahkim işlemleri genellikle Fransızca olarak yürütülür, ancak taraflar aksi kararlaştırırsa İngilizce de kullanılabilir[45].

        d. Uygulanacak Hukuk: Usul Hukuku, öncelikle tahkime uygulanabilir Fransız Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun hükümleri ile CAMP tarafından belirlenen özel kurallar tarafından yönetilir. Maddi hukuk açısından, hakemler ihtilafla ilgili uygulanabilir hukuku dikkate alır ve gerektiğinde ticaret gelenekleri ve uluslararası ticaret uygulamalarını göz önünde bulundurabilirler[46].

        e. Üye Sistemleri: CAMP, kurumsal ve bireysel üyelerden oluşan bir üyelik sistemine sahiptir.

Kurumsal Üyelik: Dernekler veya gemi sahipleri, kiralayıcılar, gemi acenteleri, navlun acenteleri, stivadorlar, brokerlar, gemi inşaatçıları, gemi tamircileri, sigortacılar, Ticaret ve Sanayi Odaları ve deniz taşımacılığı ve ilgili alanlarla ilgilenen herhangi bir grup veya tüzel kişiler için olan üyeliktir[47].

Bireysel Üyelik: En az 5 yıldır hakemler listesinde kayıtlı olan ve konseye başvuru yapan hakemler için olan üyeliktir. Yeni üyelerin kabul edilmesi kararı, CAMP’in tüzüğünün 1. ve 3. Maddesine göre Genel Kurul tarafından alınmaktadır[48]. Genel Kurul, her kurumsal üyenin temsilcilerinden ve dernek üyesi olarak kabul edilen hakemlerden oluşmaktadır[49].

        D. Model Tahkim Klozu

“Bu sözleşme ile bağlantılı olarak ortaya çıkan tüm anlaşmazlıkları CAMP’in (Merkez Ofisi: 16 Rue Daunou 75002 Paris) tahkim kuralları uyarınca, söz konusu kurallar uyarınca atanan bir veya üç hakem tarafından nihai olarak çözülecektir.”[50].

Yukarıdaki Model tahkim klozu CAMP’in kuralları uyarınca tahkim yoluyla anlaşmazlıkların çözülmesini kolaylaştırmak üzere tasarlanmıştır. Bir öneri olarak sunulmaktadır ve zorunlu değildir; taraflar, belirli ihtiyaçlarına daha iyi uyması için bunu uygun gördükleri şekilde değiştirebilirler.

a. Klozun Bileşenleri

Anlaşmazlık Çözümü: Kloz, sözleşmeden doğan tüm anlaşmazlıkların tahkim yoluyla çözüleceğini belirtmektedir.

Kuralların Kabulü: Tahkimin, CAMP’in tahkim kuralları uyarınca yürütüleceğini belirtir; bu, tarafların bu tahkim organı tarafından belirlenen kurallara ve prosedürlere uymayı kabul ettiği anlamına gelir.

Hakemlerin Atanması: Kloz, anlaşmazlığı çözmek için bir veya üç hakem atanmasına izin verir. Kullanılacak hakem sayısının seçimi, ilgili tarafların tercihlerine bağlı olabilir.

Anlayışın Kabulü: Taraflar, CAMP’in tahkim kurallarından haberdar olduklarını ve bunları kabul ettiklerini beyan ederler; bu, her iki tarafın da girmekte oldukları tahkim sürecini anladığından emin olduğu anlamına gelir.

        E. İşleyiş Prosedürü (Tahkim Yargılama Usulü)
        a. Tahkim Anlaşması: Taraflar, uyuşmazlıklarının tahkim yoluyla çözüleceğine dair bir anlaşma yaparlar. Bu anlaşma, uyuşmazlık çıkmadan önce veya sonra yapılabilir. Tahkim anlaşması, genellikle sözleşmelere dahil edilir veya ayrı bir belge olarak düzenlenir. Anlaşmanın geçerli olabilmesi için tarafların iradesinin açıkça belirtilmesi gerekir[51].

        b. Tahkim Talebi:

Talep Gönderimi: Taraf, tahkim talebini, iadeli taahhütlü mektupla veya e-posta ile, talebin amacı hakkında kısa bir açıklama ile göndermelidir. Bu talep, karşı tarafı tanımlamalıdır. Talebin alındığına dair CAMP tarafından düzenlenen bir makbuz, yasal veya sözleşmeye dayalı herhangi bir zaman aşımını geçersiz kılmaktadır[52].

Gerekli Belgeler: Talep, talep sahibinin davasını içeren bir beyan ile birlikte gönderilmelidir. Bu beyan, taraf sayısı kadar kopya ile her bir hakem için bir kopya eklenmelidir[53].

Teminat Ödemesi: Talep kaydedilmeden önce, talep sahibinin, tahkim sürecinin başlangıcında gerekli olan teminatı ödemesi gerekmektedir. Geçici teminat talep ile ödenmesi gereken bir miktardır.[54]

Zaman Çerçevesi: Talep, karşı tarafa gönderilen beyanla birlikte, her bir tarafın savunma beyanını iki ay içinde sunması istenecektir. Bu süre içinde, taraflar arasında uzatma talebinde bulunulabilir[55].

        c. Savunma Sunumu: Karşı taraf, talep alındıktan sonra iki ay içinde savunma belgesini ve karşı taleplerini sunmalıdır[56].

        d. Hakemlerin Seçimi ve Ataması:

Kriterler: Hakemler, CAMP tarafından oluşturulan bir “Hakem Listesi”nde yer alır. Bu liste, hakemlerin uzmanlık alanlarına göre düzenlenir ve güncellenir. Hakemlerin, belirli bir denizcilik deneyimi ve yeterlilik kriterlerini karşılaması beklenmektedir.[57]

Tek Hakem veya Üç Hakemli Heyet: Taraflar, anlaşarak bir tek hakem veya üç hakemden oluşan bir heyet ile uyuşmazlıklarını çözebilirler[58]. Taraflar, tek hakem atamak istediklerinde, karşılıklı olarak bir hakem seçebilirler. Taraflardan herhangi biri, hakemlik talebinin Sekreterya tarafından bildirilmesinden sonraki 30 gün içinde tek bir hakem üzerinde anlaşamazsa, bu hakemi belirleme görevi komiteye geçecektir. Sekretaryanın taraflara göndereceği hatırlatma mektubundan 15 gün sonra komite hakemi atar[59]. Taraflar, üç hakemli bir heyet talep ederse, her bir taraf bir hakem atar ve üçüncü hakemi ise komite atar. Eğer taraflardan biri hakem atamasını yapmazsa, komite o taraf için bir hakem atar[60].

Uzmanlık Gerektiren Uyuşmazlıklar: Eğer uyuşmazlık özel bir uzmanlık gerektiriyorsa, komite, tarafın talebi üzerine dışarıdan bir hakem atama konusunda karar verebilir. Komite, bu talebi kabul etmezse, tarafın 15 gün içinde listedeki bir hakemi seçmesi gerekmektedir[61].

Çoklu Davalı Durumu: Birden fazla davalı varsa, davalılar yalnızca bir hakem üzerinde anlaşmalıdır. Aksi takdirde, hakem ataması belirtilen kurallara göre yapılır[62].

Hakemlerin Maaşları:

Üç Hakemli Tahkim İçin Toplam Ücret Payları

Talep Edilen Tutar                             Sabit Ücret (EUR)

0 – 14.999 €                                          3.850 €

15.000 – 49.999 €                                  3.850 €

50.000 – 99.999 €                                  7.700 €

100.000 – 199.999 €                              11.800 €

200.000 – 499.999 €                              18.800 €

500.000 – 999.999 €                              29.600 €

1.000.000 – 2.999.999 €                        45.900 €

3.000.000 – 7.499.999 €                        59.100 €

7.500.000 € üstü                                   81.600 €

Oransal Pay

Talep Edilen Tutar (EUR)     Her Katmana Uygulanan Yüzde

15.000 – 49.999 €                    %11,00

50.000 – 99.999 €                    %8,20

100.000 – 199.999 €                %7,00

200.000 – 499.999 €                %3,60

500.000 – 999.999 €                %3,26

1.000.000 – 2.999.999 €           %0,66

3.000.000 – 7.499.999 €           %0,50

7.500.000 € üstü                     Tahkim Odası Başkanı tarafından belirlenir.[63]

        d. Tahkim Sürecinin Başlangıcı: Hakemler atandıktan sonra, tahkim sürecinin başlangıç tarihi belirlenir ve taraflara bildirilir. Bu süreç, tüm belgelerin teslim edilmesi ve teminatların ödenmesi gibi işlemleri içerir[64].

        e. Delil Toplama ve Duruşmalar:

Duruşma Başlangıcı: Duruşmalar, tarafların iddialarının ve savunmalarının teslim edilmesiyle başlar. Taraflar, belgelerini sunmalı ve duruşmalara katılacak şekillerde kendilerini temsil etmelidirler. Duruşmaların yeri ve zamanı, hakemler tarafından belirlenir ve taraflara bildirilir[65].

Delil Toplama: Hakemler, davanın çözümü için gerekli gördükleri delilleri toplamakla yetkilidir. Bu, taraflardan belgeleri talep etmeyi, tanıkları dinlemeyi ve gerekirse uzman raporları almayı içerebilir. Taraflar, hakemlerin talep ettiği belgeleri sunmakla yükümlüdürler[66].

Geçerli Süreçler: Hakemler, davanın seyrine göre geçici veya koruyucu tedbirler alma yetkisine sahiptir. Süreç boyunca, taraflar delil sunma konusunda iyi niyetle hareket etmek zorundadır[67].

Toplantılar ve Görüşmeler: Hakemler, gerekirse taraflarla ayrı ayrı görüşebilir ve toplu toplantılar düzenleyebilir. Bu görüşmelerin amacı, tarafların durumu ve delilleri hakkında daha fazla bilgi edinmek ve arabuluculuk yapmak olabilir[68].

Duruşmaların Yönetimi: Duruşmalar, üçüncü hakem tarafından yönetilir. Hakemler, duruşma takvimini belirler ve taraflara bu takvimi bildirir. Duruşmaların gizli olduğu belirtilmiştir. Hakemler, avukatların veya temsilcilerin olmadığı durumlarda kendi aralarında görüşebilirler[69].

        f. Kararın Verilmesi: Hakemler, tüm belgeleri ve duruşmaları inceledikten sonra, altı ay içinde (gerekirse uzatmalarla) kararlarını verirler. Karar, hakemler tarafından imzalanarak taraflara iletilir[70].

        g. İkinci Derece İnceleme: Eğer ilk derece kararı 30.000 €’dan fazla bir talep içeriyorsa, taraflar ikinci derece inceleme talep edebilir. Bu talep, ilk kararın taraflara bildirilmesinden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır[71].

        h. Kararların İcra Edilmesi: Verilen kararlar, taraflar tarafından icra edilmelidir. Kararların icrası, tarafların sorumluluğundadır[72].

        i. İtiraz ve İptal Talebi: Tahkim kararlarına itiraz edilemez, ancak belirli hukuksal nedenlerle iptal talep edilebilir. İptal talepleri, ilgili mahkemeye yapılır ve mahkeme, tahkim kararının esasına dair bir hüküm veremez[73].

        F. Merkezin Avantajları ve Dezavantajları

        a. Avantajları:

İkinci Derece İnceleme: İkinci derece inceleme adı verilen bir sistemle, taraflara aynı tahkim sürecinde ikinci bir hakem heyeti tarafından kararın gözden geçirilmesini talep etme imkânı tanınmıştır[74].

Fransız Hukukunun Esnekliği: Fransız hukukunun tahkime yönelik esnek yapısından faydalanılır[75].

Maliyet: LMAA gibi daha büyük tahkim merkezlerine kıyasla genellikle daha ekonomik bir seçenektir[76].

Hız: Davaları nispeten hızlı çözmeyi hedefler. Tipik olarak davalar altı ay içinde sonuçlanır, yalnızca gerektiğinde uzatılma yapılır[77].

Tarafların Seçim Hakkı: Taraflar, tahkim süreçlerinde hakemleri seçme konusunda belirli bir esneklik ve hakka sahiptir.

        b. Dezavantajları:

Sınırlı Küresel Tanınırlık: LMAA veya ICC gibi kurumlara kıyasla, küresel ölçekte daha az bilinir. Bu da Avrupa dışındaki taraflar için daha az tercih edilen bir seçenek olduğu anlamına gelebilir.

Temyiz Sınırlamaları: İkinci derece bir inceleme sunsa da Fransa’daki tahkim kurallarına göre taraflar, genellikle usul hataları durumunda devlet mahkemelerine başvurma hakkına sahiptir. Bu da memnun olmayan taraflar için sınırlı bir temyiz imkânı sunar[78].

Hukuki Karmaşıklık: Fransız hukuku ve düzenlemeleri, bazı taraflar için karmaşık olabilir. Bu durum, özellikle Fransızca bilmeyen taraflar için dezavantaj oluşturabilir

Dil Engeli: Merkezin resmi dili Fransızcadır. İngilizce veya diğer dillerde işlemler yapılabilirken, dil engeli bazı taraflar için sorun yaratabilir.

        c. Ulusal ve Uluslararası Etkisi:

CAMP, Avrupa’da denizcilik tahkiminde önemli bir etkiye sahiptir. Küresel çapta LMAA kadar yaygın bir rol oynamasa da Fransa’da saygı gören bir merkezdir. Fransız tahkim hukukunun esnekliğini tercih eden taraflarca daha sık tercih edilebilir.CAMP’in dünya genelinde denizcilik tahkimindeki payına dair kesin veriler bulunmamakla birlikte, LMAA gibi kurumlar küresel denizcilik tahkimi pazarında daha baskın konumda olup, sektördeki çoğu davayı üstlenmektedir[79].

        2. Milletlerarası Ticaret Odası (International Chamber of Commerce- ICC)

        A. Tarihçesi

ICC, 1919 yılında Fransa Ticaret Bakanı Étienne Clementel ve “Barışın Tüccarları” olarak bilinen bir grup girişimci tarafından kuruldu. Kurucular, ülkeler arasında ticaret, sanayi ve iş dünyasının gelişmesiyle güçlü bağlar kurulmasının hem refahı artıracağına hem de savaş ihtimalini azaltacağına inanıyordu. Uluslararası ticaret ve yatırımlar arttıkça, ticari uyuşmazlıkları çözmek için bir mekanizma ihtiyacı ortaya çıktı. Bu bağlamda, ICC Yürütme Komitesi, Mayıs 1922’de uluslararası ticari uyuşmazlıklar için bir mahkeme kurulmasını onayladı. 19 Ocak 1923’te ICC resmen faaliyete geçti. ICC, kurulduğu günden itibaren, bağımsız, tarafsız ve siyasi etkilerden uzak bir uyuşmazlık çözüm mekanizmasına duyulan güvenin, sınırlar ötesi ticaret ve yatırım ilişkilerini geliştirmedeki önemini vurgulamaktadır[80].

        B. ICC’nin Önemli Dönüm Noktaları:

• 1920: ICC Anayasası ve Tahkim Komisyonu kurulmuştur. (daha sonra Tahkim ve Alternatif Uyuşmazlık Çözümleri (ADR) Komisyonu olarak yeniden adlandırıldı).
• 1922: İlk ICC Tahkim Kuralları yayımlandı ve sonraki yıllarda birçok kez güncellenmiştir. (1927, 1955, 1975, 1988, 1998, 2012, 2017 ve 2021).
• 1923: ICC Tahkim Mahkemesi resmen açılmıştır ve ilk dava alınmıştır.
• 1927: ICC, Yabancı Tahkim Kararlarının İcrası üzerine Cenevre Sözleşmesi’nin hazırlanmasına katkı sağlamıştır.
• 1953: ICC, New York Tahkim Sözleşmesi’nin taslağını hazırlamıştır. Bu sözleşme, yabancı tahkim kararlarının tanınması ve icrasını kolaylaştırmıştır.
• 1976: ICC Uluslararası ADR Merkezi kurulmuştur.
• 1979: ICC Dünya Ticaret Hukuku Enstitüsü kurulmuştur.
• 1980’ler: Daha gelişmiş tahkim hükümleri tanıtılmıştır.
• 1995: Güney ve Uzak Doğu Asya’dan gelen taraf temsilcileri, ilk kez Kuzey Amerika’yı geride bırakmıştır.
• 1996: Batı Avrupa’dan gelen taraflar, tüm tarafların %50’sinden daha azını oluşturmuştur.
• 2008: Hong Kong’da dava yönetim ofisi açılmıştır.
• 2014: New York’ta Kuzey Amerika’daki dava yönetim ofisi açılmıştır.
• 2018: Brezilya’nın São Paulo ve Singapur şehirlerinde yeni dava yönetim ofisleri açılmıştır.
• 2018: ICC, tam cinsiyet eşitliğine ulaşmıştır.
• 2021: Birleşik Arap Emirlikleri’nde Abu Dabi’de dava yönetim ofisi açılmıştır.
• 2021: ICC’nin ilk kadın başkanı seçilmiştir.
• 2021: ICC tahkim kararları, Jus Mundi[81] platformu aracılığıyla küresel hukuk camiasına ücretsiz olarak sunulmaya başlanmıştır.
• 2022: ICC, 27.000’inci tahkim davasına ulaşmıştır.
• 2023: ICC’nin 100. yılı kutlandı ve ICC Uyuşmazlık Önleme ve Çözümü Deklarasyonu yayımlanmıştır[82].
  
  C. Amacı

ICC’nin misyonunun, her gün, her yerde, herkes için iş dünyasının etkin çalışmasına katkı sağlamak amacıyla, barış, refah ve fırsatlar sunan açık uluslararası ticaret ve yatırım sistemlerini teşvik etmek olduğu ifade edilmektedir. ICC’nin tarafsızlık ve bağımsızlık ilkelerinin, politika yapıcılar ve uluslararası kuruluşlarla güvene dayalı ilişkiler kurulmasında önemli bir etken olduğu belirtilir. Bu niteliklerin, küçük ve büyük ölçekli şirketlere sınır ötesi ticareti kolaylaştırmaya yönelik sundukları ürün ve hizmetlerin ayırt edici özelliği olduğu vurgulanmaktadır. Küresel sorunların çözümünde çok taraflılık ilkesinin en etkili yol olarak desteklendiği ve ICC’nin, dünya çapında tüm sektörlerdeki işletmeleri temsil eden küresel bağlantılara sahip bir iş dünyası örgütü olarak, bu alanda otoriteyle konuşma yeteneğine sahip olduğuna dikkat çekilmektedir. ICC’nin ulusal komitelerinin ve Dünya Odalar Federasyonu ağının, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerden (KOBİ’lerden) büyük çok uluslu şirketlere kadar uzanan 45 milyondan fazla işletmeyi kapsayarak 170’ten fazla ülkeye ulaştığı söylenmektedir. ICC’nin uzun tarihi boyunca, uluslararası ticaretin milyonlarca insanı yoksulluktan kurtarma gücüne tanıklık ettiği ve bugün, küresel etki ve uzmanlıklarını birleştirerek, barış, refah ve fırsatlar yaratma amacını ileriye taşıdığı belirtilmektedir. Ayrıca, küreselleşmenin getirdiği zorluklarla başa çıkmak için uluslararası ticareti teşvik ederek, daha kapsayıcı ve sürdürülebilir bir geleceğe ulaşmak adına pratik araçlar ve hizmetler sunduğu ifade edilmektedir[83].

        c. Yapısı

ICC, organizasyonun yapısını ve çalışmalarını belirleyen Anayasası tarafından yönetilmektedir. ICC’nin yönetim organları ve işleyişi şu şekilde yapılandırılmıştır:

        a. Dünya Konseyi: ICC’nin en üst karar organı olan Dünya Konseyi, küresel iş dünyasının temsilcilerinden oluşmaktadır. Dünya Konseyi, büyük hükümetler arası örgütlerin genel kuruluna denk düşmektedir[84].

        b. İcra Komitesi: İcra Kurulu, ICC’nin stratejilerini geliştirmek ve hayata geçirmekten sorumlu en üst düzey organıdır. Bu kurul, küresel ticaret politikalarının belirlenmesi, iş dünyasındaki düzenlemeler ve ICC’nin programlarının uygulanmasını sağlar. ICC İcra Kurulu’nun başlıca görevleri arasında stratejik kararlar almak ve bu kararların tüm ICC kollarında uygulanmasını sağlamak bulunur. Kurul, iş dünyasında küresel yönetim standartlarını yükseltmek, çeşitli ticaret politikalarını geliştirmek ve ICC’nin iş hedeflerine ulaşmasını desteklemek için çalışır. Ayrıca ICC’nin Uyuşmazlık Çözüm Hizmetleri dahil olmak üzere çeşitli bölümlerinin gözetimini de üstlenir. Önemli ICC yöneticileri arasında, ICC Başkanı Maria Fernanda Garza, Genel Sekreter John W.H. Denton ve ICC Tahkim Mahkemesi Başkanı Claudia Salomon bulunmaktadır. Bu liderler, ICC’nin küresel iş dünyası üzerindeki etkisini güçlendirmekte kilit rol oynarlar[85].

        c. Başkanlık ve Genel Sekreter: ICC yönetim yapısı, stratejik kararların etkin şekilde alınması ve uygulanması amacıyla başkanlık ve genel sekreterlik makamları tarafından şekillendirilir. Başkan, ICC’nin küresel stratejilerinin geliştirilmesine liderlik ederken, genel sekreter ise ICC’nin günlük operasyonlarını yönetir ve organizasyonun idaresinden sorumludur. Başkanlık, ICC İcra Kurulu’na başkanlık eder ve uluslararası ticaret, iş dünyası politikaları ile uyuşmazlık çözüm hizmetlerine dair genel stratejik kararların alınmasında önemli bir rol oynar. Dünya genelindeki ICC ulusal komiteleri ve konseyleri ile yakın iş birliği içinde çalışan başkan, ICC’nin küresel iş dünyasındaki etkinliğini artırmaya yönelik çalışmalarda yer alır. Genel sekreter, ICC’nin merkez yönetiminden sorumlu olup, uluslararası kurumlar ile ilişkilerde ICC’nin temel değerlerini temsil eder. Ayrıca, ICC’nin stratejik planlarının uygulanması, kurumun günlük faaliyetleri ve çeşitli uluslararası girişimlerin yönetilmesi gibi görevleri üstlenir[86].

        d. Uyuşmazlık Çözüm Hizmetleri Yönetim Kurulu: ICC’nin Uyuşmazlık Çözüm Hizmetleri Yönetim Kurulu, ICC’nin temel hedeflerine ulaşmasını sağlamak amacıyla ICC İcra Kurulu’na çeşitli stratejik öneriler sunma yetkisine sahiptir. Bu hedefler arasında kullanıcılar için yüksek kaliteli hizmetlerin korunması, büyüme alanlarının belirlenmesi ve ICC’nin uluslararası uyuşmazlık çözümündeki itibarı yer almaktadır. Ayrıca, yeni kuralların hazırlanması, Uluslararası Tahkim Mahkemesi’nin hizmet ücretlerinin gözden geçirilmesi ve ICC’nin faaliyetlerini etkileyebilecek diğer konular üzerinde stratejik kararlar alma sorumluluğu taşır. Bu organ 16 üyeden oluşur; dört üye ex officio [87] üyelerdir ve geri kalan 12 üye, uluslararası tahkim ve alternatif uyuşmazlık çözümü alanında tanınan uzmanlardan seçilir. Yönlendirme Organı başkanı iki yıllık bir dönem için atanır ve bu süre uzatılabilir[88].

        C. Kuralları

ICC Tahkim Kuralları, dünya genelinde anlaşmazlıkların çözümünde kullanılmakta olup, dünya çapında önde gelen tahkim kurumu olan ICC tarafından yönetilmektedir. Kurallar, taraflar için uluslararası anlaşmazlıkların çözümü için tarafsız bir çerçeve sağlar[89]. Mevcut ICC Tahkim Kuralları, 1 Ocak 2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kurallar, 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren ICC tarafından alınan davaların yönetimini tanımlar ve düzenler[90].

        a. Kurallarda Yapılan Güncellemeler ve Ana Değişiklikler:

• 1998 Güncellemesi: İlk güncelleme, ICC Tahkim Kuralları’nda önemli değişiklikler getirmiştir. Bu değişiklikler arasında, tahkim süreçlerinin hızlandırılması ve daha açık bir şekilde düzenlenmesi yer almıştır. Tarafların haklarını koruyan ve tahkim sürecini daha şeffaf hale getiren düzenlemeler yapılmıştır[91].
• 2005 Güncellemesi: Bu güncelleme, ICC Tahkim Kuralları’na daha fazla esneklik getirmiştir. Özellikle, tahkim komitesinin yetkileri genişletilmiş ve taraflar arasında anlaşmazlıkların çözümünü hızlandırmak için çeşitli prosedür değişiklikleri getirilmiştir. Ayrıca, acil durum hakemliği uygulaması eklenmiş ve tahkim sürecinde dijital iletişimlerin kullanımına dair düzenlemeler yapılmıştır[92].
• 2012 Güncellemesi: Bu güncellemeyle, ICC Tahkim Kuralları daha da çağdaşlaştırılmıştır. En önemli değişikliklerden biri, tahkim sürecinin hızlandırılmasına yönelik ek düzenlemeler yapılmasıdır. Ayrıca, tahkim masraflarının hesaplanmasında ve paylaşımında şeffaflık sağlanmıştır. Tarafların daha etkin bir şekilde temsil edilmelerini sağlamak amacıyla yeni düzenlemeler getirilmiştir[93].
• 2017 Güncellemesi: Bu güncelleme, ICC Tahkim Kuralları’nda kapsamlı değişiklikler getirmiştir. Bu değişiklikler arasında, tarafların taleplerine daha hızlı yanıt verilmesini sağlayan düzenlemeler ve tahkim sürecinde çeşitli aşamaların zaman çizelgeleriyle düzenlenmesi bulunmaktadır. Ayrıca, ICC tahkim kurullarının daha etkin ve verimli bir şekilde işlemesi için yeni prosedürler ve kurallar getirilmiştir[94].
• 2021 Güncellemesi: Bu güncellemeyle birlikte, ICC Tahkim Kuralları’na daha fazla esneklik ve yenilik getirilmiştir. Özellikle, pandemi gibi olağanüstü durumlar için esnek düzenlemeler yapılmış ve çevrimiçi tahkim süreçlerinin önemi vurgulanmıştır. Ayrıca, tahkim süreçlerinin şeffaflığı ve taraflar arasındaki iletişimin etkinliği artırılmıştır[95].
  b. Tahkim Genel Bakış: ICC tahkimi, uyuşmazlıkların tarafsız bir hakem kurulu tarafından çözülmesini sağlayan resmi bir yöntemdir. ICC Tahkim Kuralları, tarafların uyuşmazlıkları nasıl ele alacaklarını belirleyen bir çerçeve sunar. Bu kurallar, tarafların usule ilişkin seçim yapmalarına olanak tanırken, süreçte şeffaflık, etkinlik ve hakkaniyetin sağlanmasını hedefler. Tahkim, genellikle uluslararası ticaret uyuşmazlıklarında tercih edilen bir çözüm yoludur ve ICC, bu alanda önde gelen bir sağlayıcıdır. Tahkim, ICC Tahkim Divanı tarafından yönetilir ve kurallar, tarafların haklarının ve yükümlülüklerinin belirlenmesinde önemli bir rol oynar[96].
   c. Tahkim Yeri: Taraflar arasında belirlenen bir yerde yapılır. Taraflar tarafından kararlaştırılmadığı takdirde, tahkim yerini ICC belirler. Hakem kurulu, taraflar aksini kararlaştırmamışsa, taraflara danıştıktan sonra duruşmaları ve toplantıları uygun gördüğü herhangi bir yerde yapabilir. Ayrıca, hakem kurulu, karar müzakerelerini de uygun gördüğü herhangi bir yerde gerçekleştirebilir[97].
   d. Tahkim Dili: ICC Tahkim Kuralları’na göre, tahkim dili taraflarca kararlaştırılmadığı takdirde, hakem kurulu tarafından belirlenir. Hakem kurulu, tahkim dilini veya dillerini belirlerken sözleşmenin dili de dahil olmak üzere, ilgili tüm hususları göz önünde bulundurarak karar verir[98].
   e. Uygulanacak Hukuk: ICC Tahkim Kuralları’na göre, taraflar hakem kurulu tarafından uyuşmazlığın esasına uygulanacak hukuku belirleme konusunda serbesttir. Eğer taraflar arasında böyle bir anlaşma yoksa, hakem kurulu uygun gördüğü hukuku uygular. Ayrıca, hakem kurulu, varsa taraflar arasında yapılmış sözleşme hükümlerini ve ilgili ticari örf ve adetleri göz önünde bulundurur. Hakem kurulu, yalnızca taraflarca hakemlere bu yetkilerin verilmesi hususunda anlaşılmışsa dostane aracı (amiable compositeur) yetkisine sahip olur veya hakkaniyet ve nesafet kurallarına göre (ex aequo et bono) karar verebilir[99].
  f. Üye Sistemleri: ICC üyelik sistemi, çeşitli alanlarda faaliyet gösteren birey ve kuruluşlar için farklı fırsatlar sunmaktadır. ICC Dünya İş Hukuku Enstitüsü (ICC Institute of World Business Law) üyeliği, uluslararası ticaret hukuku, tahkim ve iş dünyası hukuku ile ilgilenen profesyonellere yönelik bir platform sunar. Üyeler, sempozyumlar, tartışmalar ve toplantılar gibi özel etkinliklere katılım sağlayabilir, ICC yayınlarına katkıda bulunabilirler. Ayrıca, ICC etkinliklerinde ve eğitimlerinde %20’ye varan indirimler elde edebilirler[100]. Diğer taraftan, ICC Dünya Ticaret Odaları Federasyonu (WCF) üyeliği, ticaret odalarına küresel bir ağda yer alma ve liderlik rolleri üstlenme imkânı tanır. Üyeler, uluslararası kuruluşlarla ilişkilerini güçlendirebilir, ticari belgelendirme süreçlerini geliştirebilir ve WCF Genel Konseyi seçimlerine katılma hakkı kazanırlar[101]. ICC üyelikleri, kurumun faaliyetlerine daha yakından dahil olma ve küresel ticaret ve iş dünyası politikalarının şekillendirilmesine katkıda bulunma fırsatı sağlar​[102].
  
  D. Model Tahkim Klozu

Model Tahkim Klozu, tarafların uyuşmazlıklarının ICC Tahkim Kuralları uyarınca çözümlenmesini sağlamak amacıyla sözleşmelerine ekleyebilecekleri bir düzenlemedir. Sözleşmelerde ICC tahkimine başvurmak isteyen taraflara, aşağıdaki standart ICC tahkim şartını kullanmaları tavsiye edilmektedir:

“Bu sözleşmeden kaynaklanan veya bu sözleşmeyle bağlantılı olarak ortaya çıkan tüm uyuşmazlıklar, Milletlerarası Ticaret Odası Tahkim Kuralları’na göre, bir veya daha fazla hakem tarafından nihai olarak çözümlenecektir.”[103]

Bu kloz, tarafların, işbu sözleşmeden kaynaklanan veya bu sözleşmeyle bağlantılı tüm uyuşmazlıkların ICC Tahkim Kuralları uyarınca, bu kurallara göre atanan bir veya daha fazla hakem tarafından nihai olarak çözümleneceğini belirtmektedir. Ayrıca, taraflar, tahkim usulünün dili, yeri ve uygulanacak hukuku gibi hususları da seçme özgürlüğüne sahiptir. Model kloz, tarafların tahkime ilişkin haklarını ve yükümlülüklerini belirleyerek, uyuşmazlık çözüm sürecinin daha öngörülebilir ve düzenli olmasına katkı sağlamaktadır. Bu tür bir düzenleme, tarafların tahkime başvurularını kolaylaştırmakta ve ayrıca, tahkim sürecinin başlatılması için gerekli olan şartları netleştirmektedir[104].
       

a. Klozun Bileşenleri:

Anlaşmazlık Çözümü: Kloz, sözleşmeden doğan tüm anlaşmazlıkların ICC tahkimi yoluyla çözüleceğini belirtir. Bu, tarafların anlaşmazlıklarını ICC’nin tahkim sürecine tabi olarak çözmeye karar verdikleri anlamına gelir.

Kuralların Kabulü: Tahkimin ICC’nin tahkim kurallarına göre yürütüleceğini ifade eder. Bu, tarafların ICC tarafından belirlenen kurallara ve prosedürlere uymayı kabul ettiği anlamına gelir.

Hakemlerin Atanması: Kloz, anlaşmazlığı çözmek için bir veya üç hakem atanmasına izin verir. Hakem sayısının seçimi, tarafların anlaşmasına bağlıdır ve genellikle ICC’nin kurallarına uygun olarak yapılır.

Anlayışın Kabulü: Taraflar, ICC’nin tahkim kurallarını bildiklerini ve bunları kabul ettiklerini beyan ederler. Bu, her iki tarafın da tahkim sürecinin işleyişini anladığı ve kabul ettiği anlamına gelir.

        E. İşleyiş Prosedürü (Tahkim Yargılama Usulü)
        a. Tahkim Talebinin Sunulması: Tahkim talebinin sunulması, ICC Tahkim Kuralları uyarınca tahkime başvurmak isteyen tarafın, belirli bilgileri içeren bir tahkim talebini Sekretarya’ya sunmasıyla başlar. Tahkim talebi, aşağıdaki bilgileri içermelidir:

1. Her bir tarafın tam adı, kimliği, adresi ve iletişim bilgileri.
2. Davacıyı temsil eden kişinin tam adı, adresi ve iletişim bilgileri.
3. Uyuşmazlığın mahiyeti ve özellikleri ile taleplerin dayanakları.
4. Dava konusunun değeri ve diğer taleplerin yaklaşık parasal değeri.
5. İlgili her bir sözleşme ve özellikle tahkim sözleşmesi.
6. Hakemlerin sayısı ve seçimi ile ilgili ayrıntılar.
7. Tahkim yeri, uygulanacak hukuk ve tahkimin dili ile ilgili detaylar.

Davacı, tahkim talebi ile başvuru ücretini de yatırmalıdır. Sekretarya, tahkim talebinin alındığını ve alınış tarihini taraflara bildirir. Tahkim talebinin Sekretarya tarafından alındığı tarih, tahkimin başlangıç tarihi olarak kabul edilir[105].

        b. Tarafların Cevap Vermesi: ICC Tahkim Kuralları’na göre belirli prosedürleri içermektedir. Davalı, Sekretarya’dan tahkim talebini tebellüğ etmesinden itibaren 30 gün içinde tahkim talebine cevap sunmak zorundadır. Bu cevap, aşağıdaki bilgileri içermelidir:

1. Davalının tam adı, açıklamaları, adresi ve diğer iletişim bilgileri;
2. Tahkimde davalıyı temsil eden kişinin (kişilerin) tam adı, adresi ve diğer iletişim bilgileri;
3. Taleplerin ortaya çıkmasına sebep olan uyuşmazlığın mahiyeti, özellikleri ve taleplerin dayanaklarına ilişkin beyanları;
4. Talep sonucuna karşı cevabı;
5. Davacının teklifi doğrultusunda ve hakemlerin sayısı ve seçimi ile ilgili her türlü görüş ve teklifler,
6. Tahkim yeri, uygulanacak hukuk ve tahkimin dili ile ilgili her türlü görüş ve öneriler.

Davalı, cevap ile uygun gördüğü veya uyuşmazlığın etkin bir şekilde çözümüne katkı sağlayacağını düşündüğü diğer belge veya bilgileri de sunabilir. Ayrıca, Sekretarya, davalının cevap vermesi için ek süre verebilir, ancak bu ek sürenin talebi, hakemlerin sayısı ve seçimi ile ilgili görüşleri içermesi gerekmektedir[106].

        c. Hakem Seçimi: Hakemlerin seçimi ve atama usulleri, ICC Tahkim Kuralları’na göre belirlenmektedir. Bu kurallar, hakemlerin sayısını, atama usulünü, seçilme kriterlerini ve hakem ücretlerini düzenlemektedir. Aşağıda bu konular detaylı bir şekilde ele alınmıştır.

Hakem Sayısı: Uyuşmazlıklar hakkında karar, tek veya üç hakem tarafından verilebilir. Taraflar, uyuşmazlığın tek hakem tarafından çözülmesini kabul edebilir ve bu durumda tek hakemi anlaşarak aday gösterip onaya sunabilirler. Eğer taraflar tek hakem konusunda anlaşamazlarsa, tek hakem Divan tarafından atanır[107]. Üç hakem atanacaksa, taraflar sırasıyla tahkim talebinde ve cevapta birer hakem aday gösterirler. Taraflardan biri bir hakem aday göstermezse, hakem ataması Divan tarafından yapılır. [108] Hakem adayları, onaylanmadan veya atanma öncesinde, kabul, uygunluk, tarafsızlık ve bağımsızlık beyanı imzalarlar[109]. Bu beyanların tarafsızlık veya bağımsızlık açısından herhangi bir kayıt içermemesi önemlidir.

Seçilme Kriterleri: Hakemlerin tarafsız, bağımsız olması ve tarafların veya diğer hakemlerin vatandaşı olduğu ülkeyle olan ilişkileri dikkate alınarak seçilmesi gerekmektedir. Hakemlerin milliyeti, yerleşik olduğu yer ve yeterliliği, Divan tarafından onaylanırken dikkate alınır[110]. Ayrıca, tahkimin taraflarından biriyle aynı milliyette olmamaları öngörülmektedir[111].

Hakem Ücretleri: Hakem ücretleri, ICC Tahkim Kuralları çerçevesinde belirli bir yapıya ve tarife sistemine göre belirlenmektedir. Bu ücretler, hakemlerin yargılama süresince sarf ettikleri zaman, yargılamanın karmaşıklığı ve diğer ilgili durumlar göz önünde bulundurularak belirlenir[112].

Uyuşmazlık miktarına göre belirlenen asgari ve azami hakem ücretleri

Seri tahkim için belirlenen ücretlerin uygulanması, tarafların bu yönde anlaşması halinde geçerli olur. Seri tahkim durumunda, hakem ücretleri ve idari masraflar şu şekildedir:

        d. Duruşmalar: Tarafların iddialarını ve savunmalarını sunmak amacıyla hakem kurulunun önünde gerçekleştirilen resmi toplantılardır. Hakem kurulu, duruşmanın nasıl yürütüleceğine dair karar verme yetkisine sahiptir ve duruşmalara katılım, tarafların temsilcileri aracılığıyla mümkündür. Duruşmaların nasıl gerçekleştirileceğine dair bazı önemli noktalar aşağıda sıralanmıştır:

Duruşma Talebi: Taraflardan biri duruşma talep ederse veya hakem kurulu kendiliğinden duruşma yapılmasına karar verirse, bir duruşma yapılır. Hakem kurulu, duruşmanın yapılacağı zamanı önceden taraflara bildirmekle yükümlüdür[114].

Duruşma Yöntemi: Duruşmalar, tarafların fiziksel katılımıyla veya video konferans, telefon gibi uzaktan iletişim araçları ile gerçekleştirilebilir. Taraflar arasında bir anlaşma yoksa, duruşmanın nasıl yapılacağına hakem kurulu karar verir[115].

Geçerli Mazeret: Taraflardan biri duruşmaya katılmak için geçerli bir mazereti olmaksızın gelmezse, hakem kurulu duruşmaya devam etme yetkisine sahiptir[116].

Hakem Kurulunun Yetkisi: Hakem kurulu, duruşmaların yürütülmesinde tüm yetkiye sahiptir ve tarafların duruşmalarda hazır bulunma hakkı vardır. Ancak, hakem kurulu ve tarafların onayı olmadan yargılama ile ilgisi olmayan kişiler duruşmalara kabul edilmez[117].

Tarafların Katılımı: Taraflar duruşmalara şahsen veya yetki verilmiş temsilcileri aracılığıyla katılabilirler[118].

        e. Karar verme süreci: Tahkim yargılamasında hakem kurulunun uyuşmazlık hakkında nihai bir karar vermek için izlediği adımları içerir. Bu süreç, genel olarak aşağıdaki maddelere dayanmaktadır:

Karar Verme Süresi: Hakem kuruluna karar vermesi için, dava yönetim toplantısından itibaren altı ay gibi bir süre tanınır. Bu süre, Divan tarafından uzatılabilir[119].

Kararın Verilmesi: Hakem kurulunun birden fazla hakemden oluşması durumunda, karar oy çokluğu ile verilir. Eğer oy çokluğu yoksa, kararı hakem kurulu başkanı verir. Kararda dayanılan gerekçeler açıkça belirtilmelidir[120]. Karar, tahkim yerinde ve belirtilen tarihte verildiği kabul edilir[121].

Kararın İncelenmesi: Hakem kurulu, kararı imzalamadan önce, taslak halinde Divan’a sunar. Divan, kararın şekline ilişkin değişiklikler yapabilir ve hakem kurulunun karar verme özgürlüğünü etkilemeksizin esasa ilişkin hususlara dikkat çekebilir[122].

        f. Kararın Tebliği ve İcra Edilebilirliği: Karar verildikten sonra, tahkim masraflarının tamamının ödenmesi şartıyla, Sekretarya, hakem kurulu tarafından imzalanan metni taraflara tebliğ eder ve bu karar taraflar için bağlayıcıdır[123].

        F. Merkezin Avantajları ve Dezavantajları

        a. Avantajları:

Uluslararası Tanınma ve İtibar: ICC, dünya çapında en tanınmış ve prestijli tahkim kurullarından biridir. Bu, tarafların tahkim sürecine olan güvenini artırır. ICC’nin güçlü uluslararası itibarı, kararlarının geniş bir alanda kabul görmesini sağlar[124].

Kapsamlı Kurallar ve Yönetmelikler: ICC’nin tahkim kuralları, kapsamlı ve ayrıntılıdır, bu da çeşitli türdeki uyuşmazlıkları yönetmek için esneklik sağlar. Kurallar hem ticari hem de yatırım tahkimleri için detaylı prosedürler sunar[125].

Global Erişim ve Ağ: ICC, geniş bir uluslararası ağ ve çok sayıda yerel ofise sahiptir, bu da tarafların farklı coğrafi bölgelerdeki uzmanlardan ve kaynaklardan faydalanmasını sağlar[126].

Yüksek Nitelikli Hakemler: ICC, dünya çapında deneyimli ve yüksek nitelikli hakemlere erişim sağlar. Hakemler, farklı hukuki sistemlerden ve endüstrilerden gelen deneyimlere sahiptir[127].

        b. Dezavantajları:

Maliyetler: ICC tahkimi, diğer bazı tahkim merkezlerine göre daha yüksek maliyetlerle ilişkilendirilebilir. Yüksek idari masraflar ve hakem ücretleri, küçük ölçekli uyuşmazlıklar için dezavantaj olabilir[128].

Süre Uzunlukları: ICC tahkimi, bazen diğer tahkim merkezlerine göre daha uzun sürebilir. Bu, bazı uyuşmazlıklarda daha hızlı sonuç arayan taraflar için bir dezavantaj olabilir[129].

Kuralların Karmaşıklığı: ICC’nin kuralları detaylı ve karmaşık olabilir, bu da taraflar için zor olabilir ve hukuki danışmanlık ihtiyacını artırabilir[130].

        c. Ulusal ve Uluslararası Etkisi:

Sonuç olarak; ICC’nin uluslararası düzeydeki etkisi, güçlü itibarı, geniş ağı ve yüksek nitelikli hakemleri sayesinde oldukça büyüktür. Ancak, maliyetler ve süreç süreleri gibi dezavantajlar, yerel düzeyde etkisini sınırlayabilir. Bu denge, ICC’nin uluslararası prestijini korurken, belirli yerel pazarların ihtiyaçlarına uygun çözümler geliştirmesini gerektirebilir.

SONUÇ

Fransa, deniz ticareti uyuşmazlıklarının çözümünde sağlam bir yargı sistemi ve etkin tahkim merkezleri ile uluslararası arenada önemli bir yere sahiptir. Paris merkezli Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) ve Paris Deniz Tahkim Odası (CAMP), tarafsızlık, etkinlik ve küresel kabul görmüş prosedürleri ile denizcilik sektöründe uyuşmazlık çözümünde kritik bir rol oynamaktadır. ICC’nin tahkim kuralları, geniş kapsamlı uygulanabilirliği ve güncel düzenlemeleriyle tahkim süreçlerinin hızlandırılmasını sağlarken, CAMP özellikle denizcilik uyuşmazlıklarında uzmanlaşmıştır. Bu çalışmada ortaya konulan veriler ışığında, Fransa’nın, uluslararası ticari ve denizcilik uyuşmazlıklarının çözümünde kilit bir tahkim merkezi olarak rolünü pekiştirdiği, tahkim mekanizmasının ticari hayatın ayrılmaz bir parçası olduğu görülmektedir. Tahkim, taraflar arasında güveni sağlayan, hızlı ve bağlayıcı kararlar ile uyuşmazlıkları etkin bir şekilde çözen bir sistem olarak önemini korumaktadır.

[1] Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (kabul 10 Aralık 1982, yürürlük 16 Kasım 1994) 1833 UNTS 3 (BMDHS) https://www.un.org/depts/los/convention_agreements/texts/unclos/unclos_e.pdf (Erişim Tarihi 15 Eylül 2024.)

[2]‘Ordinary Courts’ (European e-Justice Portal) https://e-justice.europa.eu/content_ordinary_courts-18-fr-en.do?member=1 (Erişim Tarihi: 17 Ağustos 2024); Banque de France, Rapport Annuel (2007) https://publications.banque-france.fr/sites/default/files/rapport_07_a.pdf (Erişim Tarihi: 17 Ağustos 2024); International Comparative Legal Guides (ICLG); ‘Shipping Laws and Regulations: France’ https://iclg.com/practice-areas/shipping-laws-and-regulations/france (Erişim Tarihi: 17 Ağustos 2024); HEC Paris, ‘How France’s Commercial Courts Stay Relevant Through Centuries’ https://www.hec.edu/en/how-france-s-commercial-courts-stay-relevant-through-centuries (Erişim Tarihi: 17 Ağustos 2024).

[3] F C, ‘The Admiralty Court and Local Customs’ (2011) 63 Revue Historique de Droit Méditerranéen 33 https://www.cairn-int.info/article-E_RHMC_653_0033–the-admiralty-court-and-local-customs.htm erişildi 15 Eylül 2024; ‘Ordinary Courts’ (n 2)

[4] ‘Ordinary Courts’ (n 2).

[5] International Tribunal for the Law of the Sea’ (French Ministry for Europe and Foreign Affairs) https://www.diplomatie.gouv.fr/en/french-foreign-policy/international-justice/international-tribunal-for-the-law/ (Erişim Tarihi: 22 Ağustos 2024).

[6] United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), Annex VI: Procedures for the Settlement of Disputes by the International Tribunal for the Law of the Sea (ITLOS), 10 Aralık 1982, https://www.un.org/depts/los/convention_agreements/texts/unclos/part15.htm ( Erişim Tarihi: 15 Eylül 2024)

[7]International Tribunal for the Law of the Sea’ (French Ministry for Europe and Foreign Affairs) https://www.diplomatie.gouv.fr/en/french-foreign-policy/international-justice/international-tribunal-for-the-law/ (Erişim Tarihi: 22 Ağustos 2024).

[8]New York Convention on the Recognition and Enforcement of Foreign Arbitral Awards (1958)) https://www.uncitral.org/pdf/english/texts/arbitration/NY-conv/NYConvention.pdf (Erişim Tarihi: 27 Ağustos 2024).

[9] International Comparative Legal Guides (ICLG), ‘Litigation and Dispute Resolution Laws and Regulations: France’ https://iclg.com/practice-areas/litigation-and-dispute-resolution-laws-and-regulations/france#:~:text=Other%20alternative%20dispute%20resolution%20methods&text=Mediation%20is%20conducted%20by%20an,three%20years%20of%20legal%20experienc(Erişim Tarihi: 22 Ağustos 2024).

[10] Code de Procédure Civile (France), Arts 1442–1503.

[11]CMS, ‘CMS Expert Guide to International Arbitration: France’ https://cms.law/en/int/expert-guides/cms-expert-guide-to-international-arbitration/france (Erişim Tarihi: 22 Ağustos 2024).

[12] CMS, ‘CMS Expert Guide to International Arbitration: France’ (n 11).

[13] CMS, ‘CMS Expert Guide to International Arbitration: France’ (n 11).

[14] CMS, ‘CMS Expert Guide to International Arbitration: France’ (n 11).

[15] Code de Procédure Civile (France), arts 1504–1527.

[16] CMS, ‘CMS Expert Guide to International Arbitration: France’ (n 11).

[17] CMS, ‘CMS Expert Guide to International Arbitration: France’ (n 11).

[18] CMS, ‘CMS Expert Guide to International Arbitration: France’ (n 11).

[19] CMS, ‘CMS Expert Guide to International Arbitration: France’ (n 11).

[20] Association Française d’Arbitrage (AFA) (Paris Arbitration) https://parisarbitration.com/institution- arbitrage/association-francaise-darbitrage-afa/ (Erişim Tarihi 15 Eylül 2024.)

[21] Paris, the Home of International Arbitration (Paris Arbitration Week) http://www.2018.parisarbitrationweek.com/en/faq/paris-good-choice-seat-institutional-arbitrations/ erişim tarihi 15 Eylül 2024.

[22] International Arbitration in France (International Arbitration Institute) https://www.iaiparis.com/arbitrating-in-france (Erişim Tarihi 15 Eylül 2024.)

[23]   Code de Procédure Civile, Art 1484: “L’arbitre, désigné par les parties ou par le juge, doit révéler toutes les circonstances de nature à affecter son impartialité et donner lieu à une récusation.”

[24] ‘Sentence Arbitrale: Définition, Effets et Recours’ (Exprime Avocat) https://www.exprime-avocat.fr/sentence-arbitrale-definition-effets-et-recours/  (Erişim Tarihi: 27 Ağustos 2024).

[25] Code de Procédure Civile Art 1491: La juridiction étatique compétente pour connaître des contestations relatives à la constitution du tribunal arbitral est celle qui aurait été compétente pour connaître du litige au fond.” Art 1492: “Une sentence arbitrale internationale est internationale lorsqu’elle implique des intérêts du commerce international” https://www.legifrance.gouv.fr/codes/id/LEGIARTI000006417643/2024-09-15/ (Erişim Tarihi: 27 Ağustos 2024).

[26]‘Code de l’Organisation Judiciaire’ (Legifrance) https://www.legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006070716/LEGISCTA000006117275/ (Erişim Tarihi: 27 Ağustos 2024).

[27] International Comparative Legal Guides (ICLG), ‘Litigation and Dispute Resolution Laws and Regulations: France’ https://iclg.com/practice-areas/litigation-and-dispute-resolution-laws-and-regulations/france#:~:text=Other%20alternative%20dispute%20resolution%20methods&text=Mediation%20is%20conducted%20by%20an,three%20years%20of%20legal%20experienc (Erişim Tarihi: 2 Eylül 2024).

[28] Litigation and Dispute Resolution Laws and Regulations: France’ (n 27).

[29] France, Decree No. 2023-686 of 29 July 2023 https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000048434076 (Erişim Tarihi: 2 Eylül 2024).

[30]   Loi n° 2019-222 du 23 mars 2019 (n 1) https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000038453127/ (Erişim Tarihi: 2 Eylül).

[31] ‘Litigation and Dispute Resolution Laws and Regulations: France’ (n 27).

[32] International Chamber of Commerce (ICC), ‘ICC Dispute Resolution Statistics 2023’ (ICC Official Website) https://iccwbo.org/news-publications/news/icc-dispute-resolution-statistics-2023/ (Erişim Tarihi: 2 Eylül 2024).

[33] ICC, ‘ICC Dispute Resolution Statistics 2023’ (n 32).

[34] ICC, ‘ICC Dispute Resolution Statistics 2023’ (n 32).

[35] ICC, ‘ICC Dispute Resolution Statistics 2023’ (n 32).

[36] ICC, ‘ICC Dispute Resolution Statistics 2023’ (n 32).

[37] ICC, ‘ICC Dispute Resolution Statistics 2023’ (n 32).

[38] ICC, ‘ICC Dispute Resolution Statistics 2023’ (n 32).

[39] Bordé C, ‘Les Deux Rêves du Commerce Maritime au Premier XXe Siècle. Arbitrage Social et Commercial chez les Armateurs de France (1891–1950)’ (2016) https://doi.org/10.1515/9783110446722-019  (Erişim Tarihi: 6 Eylül 2024).

[40] ‘3 Questions au Président de la Chambre Arbitrale Maritime de Paris’ (Armateurs de France) https://www.armateursdefrance.org/actualite/3-questions-au-president-chambre-arbitrale-maritime-paris (Erişim Tarihi: 6 Eylül 2024).

[41] Armateurs de France, ‘3 Questions au Président de la Chambre Arbitrale Maritime de Paris’ (n 40).

[42] Chambre Arbitrale Maritime de Paris. Administration and Operating. Chambre Arbitrale Maritime de Paris https://www.arbitrage-maritime.org/CAMP-V3/administration-and-operating/ (Erişim Tarihi: 7 Eylül 2024).

[43] Arbitration Rules of CAMP, Art. I: Jurisdiction of the Chambre, “The Chambre Arbitrale Maritime de Paris (the Chambre) organizes the arbitration of disputes relating to: the fields of exploitation, navigation, transportation matters or chartering, building or repairing, sale or purchase of: merchant ships, fishing or pleasure ships, offshore platforms and their installations, apparatus and appliances at sea and their equipment; the field of marine insurance; ship management; forwarding and multimodal operations; maritime casualties; river trading; and to any other activities directly or indirectly connected with the foregoing. The Chambre is nominated for this purpose by an arbitration agreement concluded before or after the dispute arises, which may be included in or separate from one or several contracts. The Rules which apply to a dispute are those which were in force when the arbitration agreement was agreed by the parties, unless they decide, by special agreement, that the Rules which will be applied will be those in force when the proceedings begin.”

[44] Articles of CAMP, Art. 2: Head Office, “The Head Office of the Chambre Arbitrale Maritime is in Paris, 16, rue Daunou 75002 PARIS; it may be transferred to any other premises in Paris by simple decision of the
Council, or in any other town in Metropolitan France by decision of a General Meeting.”

[45]Arbitration Rules of CAMP, Art. XIV: Arbitrators’ deliberations  When parties resort to the assistance of a lawyer or representative, and have so advised the Chambre, he may submit to the arbitrators written notes and will be heard by them if he so requests, in French unless the parties have agreed to use English. The arbitrators remain completely free however to meet when they like in the absence of lawyers or representatives and to fix the date for close of submissions and the start of arbitrators’ deliberations. At the request of the arbitrators, the Secretariat shall advise the parties of the date of the close of submissions, which will be notified in the same manner when an interlocutory award is rendered. The arbitrators’ deliberations are secret. The arbitrators will decide on the measures set out in articles 367 and 368 of the CPC on the joinder and severance of actions.”.

[46] Arbitration Rules of CAMP, Art. III: Application of the CPC, “The provisions of sections I and II of book IV of the CPC (Code of Civil Procedure) shall apply in the absence of provisions in the arbitration rules of the Chambre or with the agreement between the parties. The calculation of time bars is carried out in accordance with the provisions of the CPC.”

[47] Articles of CAMP, Art. 1: Articles, “In accordance with the provisions of the law dated 1st July 1901 a Maritime
Arbitration Chamber (Chambre Arbitrale Maritime) is established, the object of which is thespeedy and economical settlement of the disputes submitted to it. The Paris Chambre Arbitrale Maritime is made up of institutional members, which are necessarily legal entities, and individuals. The following are eligible for institutional membership of the Chambre Arbitrale Maritime: associations or groups of shipowners, charterers, ships’ agents, forwarding agents, stevedores, brokers, shipbuilders, ship repairers, insurers, Chambers of Commerce and Industry, and in general any group or legal entity directly or indirectly concerned by problems of general interest relating to maritime transport, shipbuilding, ship repairing, insurance or shipmanagement. Arbitrators who have been enrolled for at least 5 years in the list of arbitrators referred to in article 3 paragraph 4 who so request by submitting an application to the Council may be “individual” members of the Paris Chambre Arbitrale Maritime. The decision to admit the new members, which are proposed by the Council, is taken sovereignly by the General Meeting.”

[48] Articles of CAMP, Art. 3: General Meeting, “The General Meeting of the Chambre Arbitrale Maritime shall comprise delegates from each institutional member of the association and arbitrators admitted as members of the association. The General Meeting meets once a year and also each time that it is necessary. It is convened either by the President, or on the demand of the majority of the members of the Council.The General Meeting, which has sovereign power of decision and approval, reads the Council management reports, the budget recommendations, the management accounts, and generally all kinds of recommendations on the Chamber’s business and its promotion. The General Meeting shall establish the annual amount of the subscriptions payable by the two categories of members. Votes are made per member; each institutional member possesses one double vote, and each arbitrator member possesses one single vote. However, the Meeting can unanimously decide to grant a higher number of votes to any member whose size warrants this allocation. It is up to the General Meeting to draw up a list of the arbitrators of the Chambre Arbitrale Maritime comprising French or foreign persons who are considered to be capable of performing the functions of arbitrators, due to their maritime experience and competence, and to keep it up to date. These persons are classified on this list according to their speciality, and in alphabetical order, in order to facilitate consultation. The General Meeting can make any modifications, which it considers necessary to the list, either by removing, or by appointing new arbitrators. A list of honorary arbitrators is also drawn up, which comprises all of the persons who were on the previous list for at least ten years and who no longer wish to be designated as arbitrators, whilst keeping links with the Chamber. On the President’s proposal, seconded by the Consultative Committee, the General Meeting may, if it considers this to be expedient, either remove from the list, or transfer to the honorary list, subject to the conditions in the previous paragraph, any arbitrator who has not been appointed by a party or by the Committee in any matter leading to an award, for at least three years.”

[49] Articles of CAMP, Art. 3: General Meeting (n 48).

[50] CAMP Annexes to the Arbitration Rules, Annex 2, Model Arbitration Clause: “All disputes arising in connection with the present contract shall be finally settled under the Rules of Arbitration of the Chambre Arbitrale Maritime de Paris (Head office : 16, rue Daunou 75002 Paris) by one or three arbitrators appointed in accordance with the said Rules.”

[51] Arbitration Rules of CAMP, Art. I.

[52] Arbitration Rules of CAMP, Art.V:  Reference to the Chambre and periods of time for filing of submissions “The Chambre is appointed to arbitrate by a request for arbitration made by registered letter with advice of receipt, or by e-mail confirmed by postal letter, explaining briefly the purpose of the arbitration and identifying the defendant(s).”.

[53] Arbitration Rules of CAMP, Art.V:  Reference to the Chambre and periods of time for filing of submissions, “Such a request must be accompanied by a statement of the claimant’s case, in as many copies as there are parties involved, plus one for the Chambre and one for each of the arbitrators.”.

[54] Arbitration Rules of CAMP, Art.V:  Reference to the Chambre and periods of time for filing of submissions, “To be registered, a claimant must accompany a request of arbitration with the deposit as provided in the annex n°2 under heading “Provisional deposit”.”.

[55] Arbitration Rules of CAMP, Art.V:  Reference to the Chambre and periods of time for filing of submissions,

“The Secretariat of the Chambre shall convey to each defendant a copy of the request and of the statement, with a request to submit within two months from the date of receipt of this statement, and in the same number of copies, their statement of defence (and counterclaim if need be).”.

[56] Arbitration Rules of CAMP, Art. VI: Precautionary notices

“The defendant or defendants, who shall be immediately informed of the claim, are not required to provide their defence submissions, but may make any observations on the precautionary nature of the claim.”.

[57] Arbitration Rules of CAMP, Art. IV: List of arbitrators, “There exists within the Chambre a list of persons described as ‘Arbitrators of the Chambre Arbitrale Maritime de Paris’…”.

[58] Arbitration Rules of CAMP, Art. VII: Number of and methods of appointing arbitrators, “Disputes under the jurisdiction of the Chambre shall be settled by a sole arbitrator or by a three-members Tribunal.”.

[59] Arbitration Rules of CAMP, Art. VII: Number of and methods of appointing arbitrators. “Failing agreement between the parties on the appointment of a sole arbitrator within a period of thirty clear days from the sending by the Secretariat of the request for arbitration, the appointment of a sole arbitrator shall be made by the Committee fifteen days after the Secretariat has sent to the parties a registered letter of reminder.”.

[60] Arbitration Rules of CAMP, Art. VII: Number of and methods of appointing arbitrators.“If the parties have not agreed upon the appointment of a sole arbitrator, three arbitrators shall be appointed. In such case each party shall appoint an arbitrator, subject to agreement by the Committee when paragraph 4 hereunder applies. If one party fails to do so, the Committee shall appoint an arbitrator fifteen days after the Secretariat has sent to such party a registered letter of reminder.”.

[61] Arbitration Rules of CAMP, Art. VII: Number of and methods of appointing arbitrators, “In case of specialized matters, the Committee may appoint external arbitrators at the request of one party.”.

[62] Arbitration Rules of CAMP, Art. VII.: Number of and methods of appointing arbitrators “When there is more than one defendant, they must agree upon the appointment of one arbitrator only…”.

[63] CAMP Annexes to the Arbitration Rules, Annex 2, Schedule of Arbitration Fees and Expenses.

[64] Arbitration Rules of CAMP, Art. X: Commencement of arbitration proceedings (time and place), “When the statements of the claimants and the defendants have been delivered to the Secretariat, the payment of the deposit has been made, the arbitrators have accepted their appointment and the Tribunal has been constituted, the Secretariat shall notify the arbitrators and the parties of the date of the commencement of the arbitration proceedings as well as the place where the arbitration will be conducted.”

[65]   Arbitration Rules of CAMP, Art. XII: Time limits and procedural forms – Enquiries – Consolidation of proceedings, “The arbitration proceedings commence once the claims and defenses have been submitted.”

Arbitration Rules of CAMP, Art. XIII.: Powers and deliberations of arbitrators,

“The arbitrators shall decide on the facts and the law in relation to the matters referred to them, by a majority if necessary; they shall have power to act as “amiables compositeurs” if the parties expressly so agree. The arbitrators shall take account of customs of the trade, and in the case of international arbitration, namely arbitration involving international trade interests, of international trade practice.”

[66] Arbitration Rules of CAMP, Art. XII: Time limits and procedural forms – Enquiries – Consolidation of proceedings, “They may require the parties to produce the elements of proof they hold, if
necessary, subject to penalty for non-compliance in accordance with the provisions of article
1467 of CPC..”

[67] Arbitration Rules of CAMP, Art. XII: Time limits and procedural forms – Enquiries – Consolidation of proceedings, “The arbitrators have the power to take any interim procedural award…”

[68] Arbitration Rules of CAMP, Art. XII: Time limits and procedural forms – Enquiries – Consolidation of proceedings “The arbitrators may delegate one or more of its members to make inquiries…”

[69] Arbitration Rules of CAMP, Art. XII: Time limits and procedural forms “The third arbitrator shall chair the Tribunal, direct the hearings, establish the schedule of enquiries with his co-arbitrators and notify the parties thereof. The arbitrators remain completely free however to meet when they like in the absence of lawyers of representatives and to fix the date for close of submissions and the start of arbitrators’ deliberations.” .

[70] Arbitration Rules of CAMP, Art. XVI.- Time limit for award, “Awards, signed by the arbitrators and dated, are to be delivered by them to the Secretariat within six months…”

[71] Arbitration Rules of CAMP, Art. XVII.- Second degree examination“When the main claim which is submitted to the Chambre by the claimant exceeds 30,000 €, each party to the award may request a second degree examination of the case…”

[72] Arbitration Rules of CAMP, Art. XXII.: Enforcement of awards, “It is up to the parties to sue, if necessary, to enforce awards.”.

[73] . Arbitration Rules of CAMP, Art. XIX.- Waiver of appeal, Application for setting aside, “Arbitration awards rendered according to the present Rules cannot be appealed against irrespective of whether the arbitrators were empowered to act as “amiables compositeurs” or not. They may be subject to an application for setting aside in the cases provided for in articles 1492 and 1520 of CPC. The application for setting aside does not confer upon the jurisdiction in which the application is made the power to pronounce judgement on the merits of the case. In case of setting aside of an award, the dispute shall be brought again before the Chambre at the request of one or other party. Such new proceedings shall be started and pursued according to the present Rules.”

[74] Chambre Arbitrale Maritime de Paris, Administration and Operating (n 42).

[75] Clyde & Co. ‘Paris as a Place of Arbitration: Is Paris an Arbitrator’s Dream?’ (Clyde & Co, November 2023) https://www.clydeco.com/en/insights/2023/11/paris-as-a-place-of-arbitration-is-paris-an-arbitr (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).

[76] Chambre Arbitrale Maritime de Paris, Administration and Operating (n 42).

[77] Arbitration Rules of CAMP, Art. XVI, Time limit for award.

[78]Legifrance, Code de Commerce, Article L. 223 https://www.legifrance.gouv.fr/codes/section_lc/LEGITEXT000006070716/LEGISCTA000006117275/ (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).

[79] HFW, ‘HFW Research: London Has Over 80 Per Cent Share of Global Maritime Arbitration Market’ https://www.hfw.com/about-us/news/hfw-research-london-has-over-80-per-cent-share-of-global-maritime-arbitration-market/ (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).

[80] International Chamber of Commerce (ICC), ‘About ICC: Our Mission, History and Values’ https://iccwbo.org/about-icc-2/our-mission-history-and-values/ erişim tarihi: (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024); ICC, ‘Centenary of the ICC Court’ https://iccwbo.org/dispute-resolution/dispute-resolution-services/icc-international-court-of-arbitration/centenary-of-the-icc-court/ erişim tarihi: (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).

[81] Jus Mundi, ICC tarafından sunulan bir çevrimiçi platformdur. Bu platform, uluslararası ticaret hukuku, tahkim ve ilgili konular hakkında kapsamlı bilgi ve kaynaklar sunar.

[82] ICC, ‘Centenary of the ICC Court’ ( n 80).

[83] International Chamber of Commerce (ICC), ‘About ICC: Our Mission, History and Values’ ( n 80).

[84] International Chamber of Commerce (ICC), Governance- International Chamber of Commerce, 2023 https://iccwbo.org/governance (Erişim Tarihi: 14 Eylül 2024).

[85] International Chamber of Commerce, ‘ICC Executive Board’ (ICC) https://iccwbo.org/governance/icc-executive-board/ (Erişim Tarihi: 14 Eylül 2024).

[86] International Chamber of Commerce. Chairmanship and Secretary General. https://iccwbo.org/governance/chairmanship-and-secretary-general/(Erişim Tarihi: 14 Eylül 2024).

[87] “Ex officio” terimi, bir kişinin bir görevi veya pozisyonu nedeniyle otomatik olarak başka bir pozisyona veya role sahip olması anlamına gelir.

[88] ICC. Governing Body for Dispute Resolution Services. International Chamber of Commerce, Eylül 2024, https://iccwbo.org/governance/governing-body-for-dispute-resolution-services/ (Erişim Tarihi: 14 Eylül 2024).

[89] International Chamber of Commerce, ‘Rules and Procedure’ (ICC) https://iccwbo.org/dispute-resolution/dispute-resolution-services/arbitration/rules-procedure/ (Erişim Tarihi: 14 Eylül 2024).

[90] International Chamber of Commerce, ‘2021 Arbitration Rules’ (ICC) https://iccwbo.org/dispute-resolution/dispute-resolution-services/arbitration/rules-procedure/2021-arbitration-rules/ (Erişim Tarihi: 14 Eylül 2024).

[91] International Chamber of Commerce, ‘ICC Arbitration Rules 1998’ (International Chamber of Commerce 1998) https://iccwbo.org/dispute-resolution-services/arbitration/rules-of-arbitration/ (Erişim Tarihi: 15 Eylül 2024.).

[92] International Chamber of Commerce, ‘ICC Arbitration Rules 2005’ (International Chamber of Commerce 2005) https://iccwbo.org/dispute-resolution-services/arbitration/rules-of-arbitration/ (Erişim Tarihi: 15 Eylül 2024.).

[93] International Chamber of Commerce, ‘ICC Arbitration Rules 2012’ (International Chamber of Commerce 2012) https://iccwbo.org/dispute-resolution-services/arbitration/rules-of-arbitration/ (Erişim Tarihi: 15 Eylül 2024.).

[94] International Chamber of Commerce, ‘ICC Arbitration Rules 2017’ (International Chamber of Commerce 2017) https://iccwbo.org/dispute-resolution-services/arbitration/rules-of-arbitration/ (Erişim Tarihi: 15 Eylül 2024.).

[95] International Chamber of Commerce, ‘ICC Arbitration Rules 2021’ (International Chamber of Commerce 2021) https://iccwbo.org/dispute-resolution-services/arbitration/rules-of-arbitration/ (Erişim Tarihi: 15 Eylül 2024.).

[96] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), s. 3.

[97] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 18: Tahkim yeri, “1.Taraflarca kararlaştırılmadıkça tahkim yerini Divan belirler. 2. Hakem kurulu, taraflar aksini kararlaştırmamışsa, taraflara danıştıktan sonra duruşmaları ve toplantıları uygun gördüğü herhangi bir yerde yapabilir. 3.Hakem kurulu, karar müzakerelerini uygun gördüğü herhangi bir yerde yapabilir.”.

[98] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 20: “Tahkim dili, “Taraflarca kararlaştırılmadığı takdirde, hakem kurulu, tahkim dilini veya dillerini, sözleşmenin dili de dahil olmak üzere ilgili tüm hususları göz önünde bulundurarak belirler.”.

[99] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 21: Uygulanacak Maddi Hukuk,

“1. Taraflar, hakem kurulu tarafından uyuşmazlığın esasına uygulanacak hukuku belirlemekte serbesttir. Bu hususta bir anlaşma yoksa, hakem kurulu uygun gördüğü hukuku uygular.

2. Hakem kurulu, varsa taraflar arasında yapılmış sözleşme hükümleri ile ilgili ticari örf ve adeti göz önünde bulundurur.

3. Hakem kurulu, ancak taraflarca hakemlere bu yetkilerin verilmesi hususunda anlaşılmışsa dostane aracı (amiable compositeur) yetkisine sahip olur veya hakkaniyet ve nesafet kurallarına göre (ex aequo et bono) karar verebilir.”.

[100] ICC, ICC Institute of World Business Law, 2023. Erişim Tarihi: 14 Eylül 2024, https://iccwbo.org/about-us/institute-of-world-business-law/.

[101] ICC, Why join the ICC World Chambers Federation? 2023. https://iccwbo.org/governance/governing-body-for-dispute-resolution-services/(Erişim Tarihi: 14 Eylül 2024).

[102] ICC, Membership Benefits, 2023, https://iccwbo.org/membership/ (Erişim Tarihi: 14 Eylül 2024).

[103] International Chamber of Commerce, ‘ICC Arbitration Clause’ (ICC) https://iccwbo.org/dispute-resolution-services/arbitration/arbitration-clause/ (Erişim Tarihi: 14 Eylül 2024).

[104] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), s.76.

[105] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 4: Tahkim Talebi, “1. Bu Kurallar uyarınca tahkime başvurmak isteyen taraf, Tahkim Talebi’ni (“Tahkim Talebi”) İç Tüzük’te belirtilen herhangi bir ofis üzerinden Sekretarya’ya sunar. Sekretarya, Tahkim Talebi’nin alındığını ve alınış tarihini davacı ve davalıya bildirirTabii, işte boşluklar kaldırılmış haliyle metin: 2. Tahkim Talebi’nin Sekretarya tarafından alındığı tarih, ilgili her durum için, tahkimin başlangıç tarihi sayılır. 3. Tahkim Talebi, aşağıdaki bilgileri içerir: a. Her bir tarafın tam adı, kim olduğu, adresi ve diğer iletişim bilgileri;b. Tahkimde davacıyı temsil eden kişinin (kişilerin) tam adı, adresi ve diğer iletişim bilgileri; c. Taleplerin ortaya çıkmasına sebep olan uyuşmazlığın mahiyetinin ve özelliklerinin tanımı ve bu taleplerin dayanakları;d. Dava konusunun değeri ve belirlenebildiği ölçüde diğer taleplerin yaklaşık parasal değeri ile birlikte talep sonucu; e. İlgili her bir sözleşme ve özellikle tahkim sözleşmesi (veya sözleşmeleri); f. Talebin birden fazla tahkim sözleşmesine dayanması durumunda, ileri sürülen her bir talebin hangi tahkim sözleşmesi kapsamında yapıldığının belirtilmesi; g. Madde 12 ve 13 hükümlerine göre hakemlerin sayısı ve seçilmesi ile ilgili gerekli her türlü ayrıntı, görüş ve teklif ve anılan maddeler uyarınca aday göstereceği hakemi; ve h. Tahkim yeri, uygulanacak hukuk ve tahkimin dili ile ilgili tüm ayrıntı, görüş ve teklifler. Davacı, Tahkim Talebi ile birlikte uygun gördüğü veya uyuşmazlığın etkin bir şekilde çözümüne katkı sağlayacağını düşündüğü diğer belge veya bilgileri sunabilir.

[106] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 5: Tahkim Talebine Cevap; Karşı Dava,

“1. Davalı, Sekretarya’dan Tahkim Talebi’ni tebellüğ etmesinden itibaren 30 gün içinde, aşağıdaki bilgileri içeren bir Tahkim Talebine Cevap (“Cevap”) sunar: a) Davalının tam adı, açıklamaları, adresi ve diğer iletişim bilgileri; b) Tahkimde davalıyı temsil eden kişinin (kişilerin) tam adı, adresi ve diğer iletişim bilgileri; c) Taleplerin ortaya çıkmasına sebep olan uyuşmazlığın mahiyet, özellik ve taleplerin dayanaklarına ilişkin beyanları; d) Talep sonucuna karşı cevabı; e) Davacının teklifi doğrultusunda ve Madde 12 ile 13’e göre hakemlerin sayısı ve seçimi ile ilgili her türlü görüş ve teklifler ile anılan maddeler uyarınca aday göstereceği hakemi; f) Tahkim yeri, uygulanacak hukuk ve tahkimin dili ile ilgili her türlü görüş ve öneriler.

Davalı, Cevap ile birlikte uygun gördüğü veya uyuşmazlığın etkin bir şekilde çözümüne katkı sağlayacağını düşündüğü diğer belge veya bilgileri sunabilir.

2. Sekretarya, davalıya Cevap’ı sunması için ek süre verebilir; ancak ek süre verilmesi için yapılacak başvurunun, hakemlerin sayısı, seçimi ve gerekiyorsa Madde 12 ve 13 uyarınca aday göstereceği hakeme ilişkin her türlü görüş veya tekliflerini içermesi gerekir. Aksi takdirde, Divan, Kurallar uyarınca gerekeni yapar.

3. Davalı, Cevap’ın alındı karşılığı teslim, taahhütlü posta veya kurye servisi ile gönderilmesini talep ediyorsa, diğer taraflardan her biri, her bir hakem ve Sekretarya’ya verilecek yeterli sayıda nüshasını sunar.

4. Sekretarya, Cevap ve eklerini diğer taraflara bildirir.

5. Davalının karşı davaya ilişkin tüm talepleri Cevap ile birlikte sunulur ve aşağıdaki hususları içerir: a) Karşı dava taleplerine sebep olan uyuşmazlığın mahiyetinin ve özelliklerinin açıklaması ve karşı dava taleplerinin dayanakları; b) Karşı dava konusunun değeri ve belirlenebildiği ölçüde diğer karşı dava taleplerin yaklaşık parasal değeri ile birlikte talep sonucu; c) Bütün ilgili sözleşmeler ve özellikle tahkim sözleşmesi (veya sözleşmeleri); d) Karşı davanın birden fazla tahkim sözleşmesine dayanması durumunda, ileri sürülen her bir karşı dava talebinin hangi tahkim sözleşmesine göre yapıldığının belirtilmesi.

Davalı, karşı dava talepleri ile birlikte, uygun gördüğü veya uyuşmazlığın etkin bir şekilde çözümüne katkı sağlayacağını düşündüğü diğer belge veya bilgileri sunabilir.

6. Davacı, Sekretarya tarafından bildirilen karşı dava talebine cevabını bildirimin kendisine ulaşmasından itibaren 30 gün içinde sunar. Sekretarya, dava dosyasını hakem kuruluna göndermeden önce, karşı davaya cevabın sunulması için davacıya ek süre verebilir”.

[107] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 12(3).

[108] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 12(4).

[109] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 12(2).

[110] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 13: Hakemlerin Atanması ve Onaylanması

“1. Divan, hakemleri onaylarken veya atarken, hakem adayının milliyetini, yerleşik olduğu yeri, tarafların veya diğer hakemlerin vatandaşı olduğu ülkeyle olan diğer ilişkilerini, hakem adayının tahkimi Kurallar’a uygun olarak yürütebilme bakımından müsaitliğini ve yeterliliğini dikkate alır. Bu hususlar, hakemlerin Madde 13(2)’ye göre Genel Sekreter tarafından onaylanması halinde de uygulanır.

2. Hakemlerce sunulan beyanın tarafsızlık veya bağımsızlık açısından herhangi bir kayıt içermemesi halinde veya tarafsızlık ya da bağımsızlık ile ilgili bir kayıt içermekle birlikte, bu kayıt itiraza neden olmamış ise Genel Sekreter, taraflarca veya tarafların özel anlaşmalarına göre aday gösterilen kişileri taraf hakemi, tek hakem veya hakem kurulu başkanı olarak onaylayabilir. Bu onay, bir sonraki oturumlarından birinde Divan’a takdim edilir. Genel Sekreter, herhangi bir taraf hakemi, tek hakem veya hakem kurulu başkanının onaylanmaması gerektiği kanaatindeyse bu hususu Divan’a bildirir.

3. Hakem ataması gereken hallerde Divan, uygun gördüğü bir ICC Milli Komitesi veya Grubu’nun teklifi üzerine atamayı yapar. Şayet Divan yapılan teklifi kabul etmez veya ilgili Milli Komite veya Grup, Divan tarafından belirlenen süre içerisinde teklifte bulunmazsa Divan, talebini tekrarlayabileceği gibi uygun gördüğü başka bir Milli Komite veya Grup’tan da teklif isteyebilir veya uygun bulduğu herhangi bir kişiyi doğrudan atayabilir.

4. Divan, aşağıdaki hallerde uygun bulduğu bir kişiyi doğrudan hakem olarak atayabilir: a) Bir veya birden fazla tarafın devlet veya devlet kuruluşu olarak nitelendirilebilecek olması veya b) Divan’ın herhangi bir ICC Milli Komitesi veya Grubu’nun bulunmadığı bir ülkeden veya bölgeden hakem atanmasını uygun bulması veya c) Divan Başkanı’na göre hakemin doğrudan atanmasını gerekli ve uygun kılan koşulların varlığı ve bu koşulların Divan’a bildirilmesi hali.

5. Divan’ın tek hakem veya hakem kurulu başkanını atayacağı hallerde, bu tek hakem veya hakem kurulu başkanının, tarafların milliyetinden başka bir milliyete tâbi olması gerekir. Ancak, koşulların uygun olması ve tarafların Sekreterya tarafından belirlenen süre içinde itirazda bulunmaması halinde tek hakem veya hakem kurulu başkanı, taraflardan birinin tâbi olduğu milletten de seçilebilir.

6. Tahkimin dayandığı tahkim sözleşmesinin bir uluslararası andlaşmadan kaynaklandığı durumlarda ve taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, hakemlerden hiçbiri tahkimin taraflarından biri ile aynı milliyetten olmayacaktır.”.

[111] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 13(6)

[112] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Ek III – Tahkim Masrafları ve Ücretleri, Madde 3, İdari Masraflar ve Hakem Ücretleri Tarifeleri “Aşağıda yer alan idari masraflar ve hakem ücretleri tarifeleri, tahkimin tâbi olduğu Kurallar’ın versiyonuna bakılmaksızın, 1 Ocak 2017 itibariyle, bu tarihte veya daha sonra başlayan tüm tahkimler için geçerli olacaktır.

1. ICC idari masraflarının ve hakem ücretlerinin hesaplanması için, uyuşmazlık konusu tutarın ardışık her bir dilimi için hesaplanan tutarlar toplanmalıdır. Ancak uyuşmazlık konusu tutar 500 milyon ABD Dolarını aştığı takdirde idari masraflar sabit ücret olarak toplam 150.000 ABD Doları olacaktır.

2. Seri tahkim için aşağıda yer alan idari masraflar ve hakem ücretleri tarifleri, tahkime Kurallar’ın hangi versiyonu uygulanırsa uygulansın, 1 Mart 2017 itibariyle bu tarihte veya daha sonra başlayan tüm tahkimler için geçerli olacaktır. Taraflar Madde 30(2)(b)’ye göre seri tahkim üzerinde anlaşmış ise, seri tahkim tarifeleri uygulanır.

3. Divan tarafından veya Kurallar’ın eklerinden biri uyarınca belirlenen tüm tutarlar, kanunda yasaklanmış olmadıkça veya Divan tarafından aksi kararlaştırılmadıkça ABD Doları olarak ödenir. İşbu hallerde, ICC başka bir para biriminde hazırlanmış farklı bir tarife ve ücret düzenlemesi uygulayabilir.”.

[113] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), s.57-61.

[114] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 26: Duruşmalar,

“1. Taraflardan biri talep ederse veya böyle bir talep olmaması halinde, hakem kurulu kendiliğinden tarafları dinlemeye karar verirse, bir duruşma yapılır. Hakem kurulu, duruşma yapılacağı zaman, önceden makul bir bildirimde bulunarak tarafları belirlediği gün ve yerde huzuruna çağırır. Hakem kurulu, taraflara danıştıktan sonra ve davanın ilgili olay ve koşullarına dayalı olarak duruşmaların fiziki katılımla veya videokonferans, telefon ya da diğer uygun iletişim araçları vasıtasıyla uzaktan gerçekleştirilmesine karar verebilir.

2. Taraflardan biri usulüne uygun olarak çağrılmış olmasına rağmen geçerli mazereti olmaksızın duruşmaya gelmezse, hakem kurulu duruşmaya devam etme yetkisine sahiptir.

3. Hakem kurulu duruşmaların yürütülmesinde tüm yetkiye sahiptir; tarafların duruşmalarda hazır bulunma hakkı vardır. Hakem kurulu ve tarafların onayı olmadıkça, yargılama ile ilgisi olmayan kişiler duruşmalara kabul edilmez.

4.Taraflar duruşmalara şahsen veya usulünce yetki verilmiş temsilcileri aracılığıyla katılabilir, danışmanlarından yardım alabilir.”

[115] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 26(1).

[116] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 26(2).

[117] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 26(3).

[118] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 26(4).

[119] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 31: Nihai Karar için Süre Sınırlaması

“1. Hakem kuruluna nihai kararı vermesi için tanınan süre altı aydır. Bu süre, hakem kurulunun veya tarafların Görev Belgesi’ne son imza tarihinden veya Madde 23(3)’ün uygulanması halinde, Görev Belgesi’nin Divan tarafından onaylandığının Sekretarya tarafından hakem kuruluna tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Divan, Madde 24(2)’ye göre hazırlanan usuli zaman çizelgesini esas alarak farklı bir süre sınırı tespit edebilir.

2. Divan, hakem kurulunun gerekçeli talebi üzerine veya gerekli olduğuna karar verdiği hallerde kendiliğinden süreyi uzatabilir.”.

[120] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 32: Kararın Verilmesi,

“1. Hakem kurulunun birden fazla hakemden oluşması durumunda, karar oyçokluğuyla verilir. Oyçokluğu yoksa, kararı hakem kurulu başkanı verir.

2. Kararda, dayanılan gerekçeler gösterilir.

3. Karar, tahkim yerinde ve kararda belirtilen tarihte verilmiş sayılır.”.

[121] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 32(3)

[122] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 34: Kararın Divan Tarafından İncelenmesi, “Hakem kurulu, kararı imzalamadan önce taslak halinde Divan’a sunar. Divan, kararın şekline ilişkin değişiklikler yapabilir ve hakem kurulunun karar verme özgürlüğünü etkilemeksizin, esasa ilişkin hususlara dikkat çekebilir. Hakem kurulu, Divan’ın şekil yönünden onaylamadığı bir karar veremez.”.

[123] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), Madde 35: Kararın Tebliği, Tevdii ve İcra Edilebilirliği,

“1. Karar verildikten sonra, tahkim masraflarının tamamının taraflar veya taraflardan biri tarafından ICC’ye ödenmiş olması şartıyla, Sekretarya, hakem kurulu tarafından imzalanan metni taraflara tebliğ eder.

2. Genel Sekreter’in aslına uygunluğunu onayladığı ek nüshalar, tarafların talebi üzerine ve herhangi bir zamanda taraflara verilir; ancak başka hiç kimseye verilmez.

3. Madde 35(1) uyarınca yapılan tebligat ile taraflar, hakem kurulunun yapacağı başka tür bir tebliğ veya tevdiden feragat etmiş olur.

4. Kurallar’a uygun olarak verilmiş her kararın bir aslı Sekretarya’ya tevdi edilir.

5. Hakem kurulu ve Sekretarya, gerekli olabilecek diğer tüm formalitelere uyulması hususunda taraflara yardım eder.

6.Her karar taraflar için bağlayıcıdır. Taraflar uyuşmazlığı Kurallar’a göre tahkime götürmekle, kararı derhal icra etmeyi kabul eder ve geçerli olarak yapılabildiği ölçüde, karar aleyhine kanuni yollara başvurma haklarından feragat etmiş sayılır.”

[124] International Chamber of Commerce (ICC), ‘International Chamber of Commerce (ICC) – Overview and History’ (ICC Official Website) https://iccwbo.org/about-us/ erişim tarihi: 15 Eylül 2024.

[125] International Chamber of Commerce, ICC Tahkim Kuralları (2021), s.1.

[126] ‘ICC Arbitration: Global Reach and Expertise’ (Lexology) https://www.lexology.com/library/detail.aspx?g=90b8b1c4-6ec9-466e-8e80-b7bb7bcbcf15 (Erişim Tarihi:15 Eylül 2024).

[127] ‘Choosing the Right Arbitrator for ICC Disputes’ (Global Arbitration Review) https://globalarbitrationreview.com/choosing-right-arbitrator-icc-disputes (Erişim Tarihi: 15 Eylül 2024).

[128] ‘The Costs of ICC Arbitration’ (Law360) https://www.law360.com/articles/1164824/the-costs-of-icc-arbitration (Erişim Tarihi: 15 Eylül 2024)

[129]‘The Efficiency of ICC Arbitration’ (International Arbitration Review) https://www.internationalarbitrationreview.com/efficiency-icc-arbitration (Erişim Tarihi: 15 Eylül 2024.)

[130] Understanding ICC Arbitration Rules’ (Arbitration International) https://academic.oup.com/arbitration/article/35/1/24/567014 (Erişim Tarihi: 15 Eylül 2024).