Japonya’da Deniz Ticareti Uyuşmazlıkları Çözüm Yolları ve TOMAC Tahkim Merkezi

Etrafı denizlerle çevrili olan Japonya için deniz hukuku, denizlerdeki hak ve menfaatlerin güvence altına alınması ve deniz uyuşmazlıklarının sorunsuz bir şekilde çözülebilmesi hususunda önemli bir yere sahiptir. Bu uyuşmazlıkların çözümünde, taraflar menfaatlerine uygun olarak farklı yöntemler izleyebilmektedir. Taraflar, uyuşmazlık için öncelikle geleneksel bir çözüm yöntemi olarak devlet mahkemelerine başvurabilmekte veya “Alternative Dispute Resolution (ADR)” adı verilen uyuşmazlık çözüm yöntemlerine yönelebilmektedirler. Bu çalışmada, genel hatlarıyla Japonya’daki uyuşmazlık çözüm yöntemleri ve deniz ticareti uyuşmazlıklarında önemli bir rol oynayan Tokyo Denizcilik Tahkim Komisyonu’na (TOMAC) ilişkin detaylı bir inceleme yapılacaktır. TOMAC, denizcilik ve deniz ticareti uyuşmazlıklarını etkin bir şekilde çözme kapasitesine sahip bir tahkim kurumudur ve Japonya’nın deniz hukukundaki önemli kurumlarından biridir. Bu çalışmada, TOMAC’ın yapısı, işleyişi ve tahkim prosedürü üzerinde durulacaktır.

I. GELENEKSEL USUL (LITIGATION)[1]

Bir hukuki ilişkinin tarafları arasındaki uyuşmazlıkta başvurulacak ilk ve asıl yol devlet mahkemelerine başvurmaktır. Buna “yargısal usul” veya “geleneksel usul” denilmektedir[2]. Japonya’da özel olarak deniz uyuşmazlıklarına odaklanmış bir mahkeme mevcut değildir. Dolayısıyla bu tür uyuşmazlıklar da diğer hukuk davalarının görüldüğü mahkemelerde karara bağlanmaktadır[3]. Uyuşmazlıkların devlet mahkemelerine taşınmasıyla başlayan süreçten bahsedilmeden önce Japonya’nın yargı sistemini incelemek gerekmektedir. Japonya’da beş tür genel mahkeme (ordinary courts) bulunmaktadır: Summary Court, Family Court, District Court, High Court, ve Supreme Court[4].

Summary Court, 1,4 milyon Yen’i aşmayan talepleri içeren davalara bakmaktadır. High Court, bir alt derece mahkeme kararına karşı yapılan temyiz başvurularında yetkili mahkemedir. Supreme Court ise en yüksek mahkeme olup High Court kararlarına karşı yapılan temyiz başvurularına bakmaktadır. Bir baş hâkim ve on dört hâkimden oluşur, davalar öncelikle bu on beş hâkimden beşer hâkimin oluşturduğu üç küçük kürsüden (petty benches) birine atanır, anayasal konular içeren davalar ise incelenmek ve karara bağlanmak üzere on beş hâkimden oluşan büyük kürsüye (Grand Bench) transfer edilir[5].

Yukarıdaki ifadelerden anlaşılacağı üzere Japonya üç dereceli bir yargı sistemine sahiptir[6]. Dava süreci davacının başvurusuyla başlar ve süreç ilk derece mahkemelerinde yaklaşık bir veya iki yıl sürer. Kaybeden taraf iki hafta içerisinde bir üst mahkemeye temyiz başvurusunda bulunabilir, bu süreç ise altı ay ile bir yıl arasında sürmektedir. Hukuk davaları için district court ya da summary court ilk derece mahkemesi niteliğinde olup idari davaların karara bağlanmasında da district court yetkilidir ve bu mahkemeler davaları Medeni Usul Kanunu (Code of Civil Procedure) ve Administrative Case Litigation Act[7]’e göre karara bağlar.

II. ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YOLLARI (ALTERNATIVE DISPUTE RESOLUTION)

1. Sivil Arabuluculuk (Civil Mediation)

En kısa tanımıyla arabuluculuk, tarafların, bir veya daha fazla arabulucunun yardımı ile bir anlaşmaya varmak için ihtilaflı meseleler üzerinde görüşme yaptıkları bir uyuşmazlık çözüm sürecini ifade etmektedir[8]. Sivil arabuluculuk ise Japonya’da Sivil Arabuluculuk Kanunu (Civil Mediation Act)[9] kapsamında mahkemeler tarafından sağlanan bir arabuluculuk hizmetidir. Sivil arabuluculuk, tarafların uyuşmazlıkları dava açmak zorunda kalmadan çözmeleri için tasarlanmış bir sistemdir. Japonya’da sivil arabuluculuk türleri olarak; genel sivil arabuluculuk (general civil mediation)[10], gayrimenkul arabuluculuğu (real estate mediation) ve ticari arabuluculuk (commercial mediation) dahil olmak üzere sekiz sivil arabuluculuk türü bulunmaktadır[11].

Mahkeme, sivil arabuluculuğu bir “arabuluculuk komitesi” (mediation committee) aracılığıyla yürütmektedir. Bu komitenin amacı, uyuşmazlıkların taraflar arasında karşılıklı tavize dayalı olarak ve uyuşmazlıkların sebep ve şartlarına uygun şekilde çözümlenmesini sağlamaktır[12]. Arabuluculuk komitesi, hakim veya sivil arabulucu (minji-choteikan) olan bir baş arabulucu (chief mediator) ve en az iki sivil arabuluculuk komisyon üyesinden (civil mediation commissioners) oluşmaktadır[13]. Sivil arabuluculuk komisyon üyeleri her bir dava için mahkeme tarafından belirlenir ve bu üyeler Yüksek Mahkeme (Supreme Court) tarafından avukatlar, uzmanlar (tıp doktorları, mimarlar, gayrimenkul değerleme uzmanları, bilişim uzmanları vs.) veya belirli bir alanda geniş bilgi ve deneyime sahip kişiler arasından atanır.

Sivil arabuluculuk için aktif dava süreci bir önkoşul değildir. Genellikle, taraflar sivil arabuluculuğa gitmeyi kabul ederse mahkemeye başvurulmaz. Dava süreci devam ediyor olsa bile, hâkim uyuşmazlığın çözümü için arabuluculuğun uygun olduğu kanaatine varırsa davayı sivil arabuluculuğa sevk edebilir[14].

2. Sivil Uzlaştırma (Conciliation)

Sivil uzlaştırma, yaklaşık 95 yıl önce oluşturulmuş ve genellikle küçük çaplı davalarda kullanılan bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Aile ve ceza hukukundan kaynaklananlar harici tüm uyuşmazlıklar uzlaştırmaya götürülebilir. Mahkeme sürecinin aksine, uzlaşmada bir hâkim ve iki veya daha fazla komisyon üyesinden oluşan uzlaştırma komitesi her iki tarafı dikkatle dinleyip taraflar arasında bir anlaşmaya varmak için tarafların görüşlerini değerlendirir. Uzlaştırma komitesi veya hâkim, her iki tarafın da kabul edebileceği bir anlaşmaya ulaşmayı hedefler ancak tarafları kendi isteklerine aykırı bir uzlaşma önerisine uymaya zorlamaz[15].

3. Tahkim (Arbitration)

Tahkim, taraflararası doğmuş ya da doğabilecek bir uyuşmazlığın, taraflarca seçilen hakem adı verilen kişilerce çözülmesidir. İrade serbestisinin bir görünümü olan tahkim, günümüzde tarafların en çok başvurduğu alternatif uyuşmazlık çözüm yollarından biridir[16]. Japonya’da iç veya uluslararası uyuşmazlıkların çözümünde tahkim, mahkemelere kıyasla çok daha az kullanılan bir yöntemdir. Tahkim her ne kadar uyuşmazlık çözümünün hızlı ve daha az maliyetli bir yolu gibi gözükse de Japonlar tarafından aynı şekilde görülmemektedir. Ancak giderek artan sayıda uyuşmazlıkla birlikte Japon taraflar artık sözleşmelerine tahkime dair hükümler eklemeyi kabul etmektedirler[17].

Japonya, 1958 tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkındaki New York Sözleşmesi (“New York Sözleşmesi” ya da “Sözleşme”)’ye 1961 yılında ve madde I/3’te[18] öngörülen karşılıklılık çekincesini koymak suretiyle taraf olmuştur. New York Sözleşmesi’nin yürürlüğe girişinden yalnızca üç sene sonra sözleşmeye taraf olması, Japonya’nın tahkim yanlısı bir ülke olduğunu göstermektedir[19]. Japonya, çeşitli tahkim kurum ve kuruluşlarına sahiptir[20]. International Chamber of Commerce, Japonya Ticari Tahkim Derneği (Japan Commercial Arbitration Association, JCAA) ve Japan Shipping Exchange Inc., JSE) bu kurum ve kuruluşlara örnek olmakla beraber deniz hukukuna ilişkin uyuşmazlıklar çoğunlukla JSE’nin bir alt kuruluşu olan Tokyo Deniz Tahkim Komisyonu (The Tokyo Maritime Arbitration Association, TOMAC)’ta çözüme kavuşturulmaktadır[21].

Japonya’da tahkim kuralları Tahkim Kanunu (Japanese Arbitration Act)[22]’te düzenlenmiştir. Bu Kanun, (uyuşmazlığın ulusal veya uluslararası olması fark etmeksizin) Japonya sınırlarında yürütülen tahkim süreçleri için geçerlidir[23]. JAA, Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Komisyonu’nun (UNCITRAL) Model Kanunu’na (Model Law) dayanmaktadır ve UNCITRAL Model Kanunu’nun neredeyse tüm maddeleri JAA’da yer almaktadır. 2006 yılında kabul edilen UNCITRAL Model Kanunu değişiklikleri başta JAA’ya yansıtılmamıştır, ancak 2023 yılında JAA bu yeni düzenlemeleri ve ayrıca Eylül 2020’de yürürlüğe giren Singapur Konvansiyonu (Singapore Convention on Mediation) gibi uluslararası uyuşmazlık çözümü alanındaki son gelişmeleri de kapsayacak şekilde güncellenmiştir[24]. JAA’ya göre bir hakem heyeti, tarafların “rıza vermesi” durumunda özel hukuk uyuşmazlıklarını çözmeye çalışabilir[25] ve bu rıza beyanı taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça yazılı olmak zorundadır[26]. Japonya’da uluslararası tahkim için özel bir mahkeme bulunmamakla beraber mahkemelerin yargı yetkisinin çerçevesi JAA madde 5’te[27] belirlenmiştir.

III. DENİZ TİCARETİ UYUŞMAZLIKLARINDA TAHKİMİN ROLÜ

Ticari uyuşmazlıkların ortaya çıkması, uluslararası ticaretin doğasında olan kaçınılmaz bir durumdur. Bu nedenle, taraflar genellikle gelecekteki herhangi bir uyuşmazlığın kendi menfaatlerine en uygun olduğunu düşündükleri şekilde çözülmesine yönelik yöntemler belirlemektedirler. Uygun uyuşmazlık çözüm mekanizmaları uluslararası ticaretin gelişimine katkı sağlarken prosedürel verimsizlik, taraflar arasındaki ilişkileri ve güveni zedeleyerek gelecekteki müzakerelerin maliyetini artırabilmektedir[28].

Tahkim, uyuşmazlık çözüm yolu olmakla birlikte denizcilik sektöründe şüphesiz en popüler olanıdır. Bu popülerliğin başlıca sebepleri; deniz ticareti hukukunun niteliği itibariyle tahkime elverişli olması, gizliliğe duyulan ihtiyaç, ticari itibarın korunması ve uyuşmazlıkların hızlı ve alanında uzman kişilerce çözülmesidir[29]. Kabotaj taşımaları, gemi inşa sözleşmeleri, kurtarma ve römorkaj sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda devlet yargısının iş gücünü hafifletmek, uyuşmazlıkların daha kısa sürede ve işin uzmanları tarafından karara bağlanmasını sağlamak gibi hususlarda tahkim önemli bir role sahiptir. Devlet yargılamasına kıyasla çok daha pahalı olarak düşünülen tahkim, aslında yüksek meblağlı uyuşmazlıklarda çok daha ekonomik bir çözüm yöntemidir[30].

IV. JAPONYA’NIN TAHKİM ÜLKESİ OLARAK AVANTAJLARI

Japonya’nın tahkim yeri olarak seçilmesinde iki avantaj ön plana çıkmaktadır. Japonya, genel olarak tahkim yanlısı bir ülke profili çizmektedir. Japon mahkemeleri genellikle davalara aşırı müdahale etmekten kaçınmakta ve tahkim kararlarını düzenli olarak uygulamaktadır. Tokyo Bölge Mahkemesi’nin istatistikleri ise bunu doğrulamaktadır: Tokyo Bölge Mahkemesi, 1 Mart 2004’te Tahkim Kanunu’nun yürürlüğe girmesinden bu yana önüne gelen hemen hemen her tahkim kararını tenfiz etmiştir. Tahkim yanlısı olan Tokyo Bölge Mahkemesi ve gelişmiş teknolojiye sahip modern duruşma salonları, şüphesiz Tokyo’yu uluslararası tahkim için cazip bir yer haline getirmektedir[31].

Japonya hukuk sisteminin Anglosakson ve Kıta Avrupası hukuk geleneklerinin bir sentezi olması ise, özellikle farklı uluslardan tarafların bulunduğu uluslararası uyuşmazlıklarda Japonya’yı ideal bir tahkim destinasyonu haline getirmektedir. Hukuk geleneklerindeki farklılıklar, tarafların tahkime gitme isteğini engelleyebilmektedir, çünkü taraflar alışkın olmadıkları hukuki uygulamaları benimseme noktasında sorun yaşayabilmektedir. Ayrıca taraflar yüksek maliyet konusunda çekince yaşayabilmektedir. Bu gibi durumlarda, Japonya’nın hukuk geleneği, Japonya’yı tarafsız ve düşük maliyetli bir tahkim merkezi olarak konumlandırmaktadır. Örneğin, çapraz sorgular önemli bir yer teşkil etmekle birlikte Anglosakson hukuk sistemine göre daha az rol oynamaktadır, Japon hukuk sistemi Kıta Avrupası geleneğinde olduğu gibi hakimlerin “aktif” bir yaklaşım benimsemesini gerektirmektedir. Bu da Japonya’yı, Asya’daki Anglosakson hukuku temelli tahkim merkezlerinden (örneğin Singapur ve Hong Kong) ayırmaktadır. Sonuç olarak, Japonya’da yürütülen tahkimler, iki sistemin en iyi yönlerini bir araya getirmektedir[32].

V. TOKYO DENİZCİLİK TAHKİM KOMİSYONU (TOMAC)

1. Tarihsel Gelişimi

Deniz tahkimi, Japonya’da ticari tahkimin gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Japonya’da tahkimin tarihi, 1889 yılına, Almanya’dan bir buharlı geminin satın alınmasına ilişkin bir uyuşmazlığa kadar uzanmaktadır. 1891 ve 1938 yılları arasında Japon mahkemelerine tevdi edilen hakem kararlarının yaklaşık %40’ı deniz hukukuna ilişkin kararlardır. Bu kararların çoğu Kobe Bölge Mahkemesi’ne (Kobe District Court) tevdi edilmiş ve 1912 yılında Kobe Denizcilik Birliği (Kobe Shipping Union, “Birlik”) tahkim hizmeti sunmaya başlamıştır.

Kobe Denizcilik Birliği tarafından incelenen uyuşmazlıkların büyük çoğunluğu, zaman çarteri sözleşmeleri (time charter parties) ve deniz yoluyla mal taşıma sözleşmelerine (contracts for the carriage of goods by sea) ilişkin olmuştur. Birlik, 1933 yılında Japan Shipping Exchange, Inc. (JSE) bünyesine dahil edilen Kobe Shipping Exchange, Ltd. tarafından devralınmadan önce 1912 ve 1926 yılları arasında 43 tahkim kararı (arbitral award) vermiştir. JSE döneminde, gemi alımı, gemi inşası ve onarımı gibi deniz hukukuna ilişkin daha geniş yelpazedeki uyuşmazlıklar için tahkime başvurulmaya başlanmıştır. Bu durum, gemi inşaatı (ship building), denizcilik sigortası (marine insurance), sigorta teminatı (underwriting), gemi brokerliği (ship brokering) ve gemi finansmanı (financing) gibi geniş bir uzmanlık yelpazesinde, önemli sayıda hakemi bünyesinde barındıran JSE’nin kurumsal yapısından kaynaklanmaktadır. TOMAC, 1926 yılında JSE’nin bir alt yapısı olarak kurulmuştur. Kuruluş amacı, JSE’ye götürülen deniz tahkim uyuşmazlıklarının idaresinden sorumlu olmak suretiyle Japonya’daki denizcilik tahkiminde bağımsızlık ve adaleti artırmaktır[33]. JSE ve TOMAC’ın sahip olduğu konum, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yerel ticari birliklerin yasaklandığı dönemde, JSE’nin 1948 tarihli Denizcilik Tahkim Yasası uyarınca denizcilik tahkimine bakmaya yetkili tek kuruluş olduğu gerçeğiyle kendini göstermektedir.

JSE, II. Dünya Savaşı sonrası ticaretin hacim kazanması ile birlikte tahkimin rolünü genişletmeye devam etmiştir. Sonuç olarak, TOMAC’taki tahkimin kapsamı genişlemiş ve TOMAC artık hem kuru yük hem de sıvı yük taşımacılığı uyuşmazlıklarını; aynı zamanda gemi alımı, gemi inşası ve onarımı, deniz kurtarma[34], konişmento[35], kombine taşımacılık[36], römorkaj[37], çatmalar[38], mürettebat tedariki, gemi yönetimi, gemi finansmanı ve balıkçılığı da kapsayan geniş bir yelpazedeki uyuşmazlıkları incelemeye başlamıştır.

Ocak 2005’ten Aralık 2014’e kadar geçen on yıl içerisinde TOMAC’a 128 uyuşmazlık için başvuru yapılmıştır. Bunlardan 37’si iç tahkim (domestic arbitration), yani tarafların Japon olduğu uyuşmazlıklar olup 91 tanesi bir veya daha fazla yabancı taraf içeren uluslararası tahkim uyuşmazlığıdır. Bu süreçte toplamda 65 tahkim kurulu kararı verilmiş, kalan davalar taraflar arasında yapılan anlaşmalar sonucunda geri çekilmiştir[39].

2. Model Tahkim Klozu (Model Arbitration Clause)

Tahkim klozu (şartı), genellikle taraflar arasındaki sözleşme ilişkisini düzenleyen asıl sözleşme içine konulan bir madde görünümünde olmaktadır. Tarafların bağımsız bir tahkim sözleşmesi yerine, aralarındaki sözleşmeye (satım, kira, eser vs.) bir madde ekleyerek uyuşmazlıkların tahkim yolu ile çözülmesini kararlaştırmaları mümkündür[40]. Standart JSE formlarında yer alan şart şu şekildedir: “Bu sözleşmeden doğan veya bu sözleşme ile bağlantılı olan her türlü uyuşmazlık, Japon Deniz Taşımacılığı Borsası’nın (Japan Shipping Exchange, Inc.) Tokyo Deniz Tahkim Komisyonu (TOMAC) tarafından Tokyo’da yapılacak tahkime sunulacaktır. Tahkim, TOMAC kuralları ve bunlara yapılan herhangi bir değişikliğe göre yürütülecek olup, hakemler tarafından verilen karar nihai her iki taraf için bağlayıcı olacaktır[41].”

3. Yapısı

Kurumsal bir tahkim[42] merkezi olan TOMAC bünyesinde daimî sekreterlik mevcuttur[43] ve ad hoc[44] tahkimin aksine, tahkim süreci ilgili merkezin önceden belirlemiş olduğu kurallara bağlı olarak yürütülür[45]. TOMAC’ın halihazırda Olağan Kurallar (Ordinary Rules), Basitleştirilmiş Tahkim Kuralları (Simplified Rules) ve Küçük Alacaklar Tahkim Prosedürü Kuralları (SCAP Rules) olmak üzere üç set tahkim kuralı bulunmaktadır. Hakem atama prosedürü bu üç çeşit kurala göre değişkenlik göstermektedir.

Olağan Kurallar uyarınca, iki taraflı davalarda her taraf, TOMAC Hakemler Kurulu’nda (Panel of Arbitrators)[46] yer alan kişiler arasından bir hakem aday gösterir ve bu iki hakem, aksi kararlaştırılmadıkça, üçüncü bir hakem aday gösterir[47]. Çok taraflı davalarda ise taraflarca aksi yönde bir anlaşma sağlanmamış ise, TOMAC, tarafların niyetini göz önünde bulundurarak bir veya daha fazla hakem atar[48]. SCAP Kuralları’na göre, taraflardan herhangi biriyle veya uyuşmazlık konusuyla herhangi bir bağlantısı olmayan tek bir hakem, TOMAC tarafından Hakemler Kurulunda yer alan kişiler arasından Davalının Savunması’nın (Respondent’s Defense) yapıldığı veya yapılması gerektiği tarihten itibaren 10 gün içerisinde atanır[49]. Basitleştirilmiş Tahkim Kuralları çerçevesinde ise 10 gün içerisinde, genellikle tek bir hakem olmak üzere, tek sayıda hakem atanır[50]. Hakemler, söz konusu tahkimin niteliğine göre seçilmektedir. Yeterli sayıda uygun aday bulunmadığı takdirde TOMAC, Hakemler Kurulu dışından seçim yapabilmektedir[51].

25 Ağustos 2016 itibariyle, TOMAC Hakemler Kurulu’nda 135 kişi yer almaktadır ve bu kişilerin tamamı Tokyo veya Osaka’da bulunmaktadır. Kurul, bireylerin özgeçmişlerine göre şu şekilde sınıflandırılmıştır:

1. Denizcilik şirketleri;
2. Donatanlar, finansman şirketleri;
3. Tersaneler, çelik fabrikaları;
4. Deniz sigortacıları, P&I kulüpleri;
5. Brokerler, acenteler, vb.; ve
6. Profesörler, avukatlar, vb.

Hakemlerin görevlerini adil ve hakkaniyetli bir şekilde yerine getirmeleri, taraflara eşit muamelede bulunmaları gerekmektedir. Hakemler, söz konusu dava ile ilgili olarak taraflarla, onların temsilcileri, avukatları veya diğer ilgili kişilerle özel olarak ilişki kurmamalı; tahkimin içeriğini, tarafların isimlerini veya davayla ilgili herhangi bir bilgiyi üçüncü kişilere ifşa etmemelidirler. Bu yükümlülükleri ihlal eden bir hakem derhal istifa etmek zorundadır. Ayrıca TOMAC, bu yükümlülükleri ihlal eden herhangi bir hakemi Hakemler Kurulu’ndan çıkarabilir.

Hakemler, atanmalarından itibaren 7 gün içerisinde tarafsızlıkları veya bağımsızlıkları hakkında şüphe uyandırabilecek herhangi bir durumu açıklamak zorundadırlar. Tahkim süreci boyunca hakemin tarafsızlığı veya bağımsızlığı hakkında şüphe uyandırabilecek herhangi bir durum ortaya çıkarsa, hakem gecikmeden Sekretarya’ya yazılı bildirimde bulunmalıdır; Sekretarya da tarafları ve diğer hakemleri bilgilendirir. Bu tür bir beyanda bulunulduğunda, tarafların hakemi reddetme talebinde bulunmaları için bildirim tarihinden itibaren 7 günlük süreleri bulunmaktadır. 7 gün içerisinde bir reddetme talebinde bulunulmazsa, taraflar hakemin atanmasına itiraz etmemiş sayılırlar.

Hakemlere itirazlar, itiraz edilecek hakemin ismini ve itiraz gerekçelerini ayrıntılı bir şekilde içeren yazılı bir itiraz dilekçesi ile yapılmaktadır. İtirazda bulunulduğunda, itirazın sonucuna kadar tahkim süreci askıya alınmaktadır. İtirazlar, TOMAC tarafından atanan ve TOMAC Hakemler Kurulu’ndan üç kişiden oluşan Hakem İtiraz İnceleme Komitesi (ACRC)[52] tarafından değerlendirilmektedir. ACRC, atanmasından itibaren 30 gün içerisinde itiraz için gerekçe olup olmadığını belirlemektedir. Eğer itiraz için geçerli bir neden olduğu kabul edilirse, yeni bir hakem atanır.

İtirazda bulunulduğu takdirde, ilgili hakem gönüllü olarak istifa edebilmektedir. Bu istifa, itiraz için herhangi bir gerekçenin varlığını kabul etme anlamına gelmemektedir. Bir hakem vefat ettiğinde, istifa ettiğinde veya başka bir sebeple görevden alındığında yerine atanacak yedek hakem, istifa eden hakemin atanma prosedürünü tekrarlayan bir yöntemle atanacaktır[53].

VI. TOMAC TAHKİM SÜRECİ

1. Sürecin Başlatılması

Olağan Kurallar’ın 5. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, tahkim başvurusunda bulunmak için öncelikle Sekretarya’ya şu belgelerin sunulması gerekmektedir:

1. Islak imzalı dava dilekçesi,
2. TOMAC tahkimi için anlaşmayı kanıtlar nitelikte belgeler,
3. Davayı destekler nitelikte belgeler,
4. Eğer davacı bir şirket ise, temsilcisinin yetkisini kanıtlar nitelikte belgeler, ve
5. Eğer bir vekil ya da avukat atanmış ise, bu kişinin davacı adına hareket etme yetkisini gösterir nitelikte belgeler[54].

Dava dilekçesi, tarafların isimlerini ve adreslerini içermelidir; taraflardan birinin şirket olması halinde şirketin merkez adresi, unvanı, temsilcisinin adı ve temsilcinin yetki derecesi belirtilmelidir[55]. Dava harcı ödendikten sonra, Sekretarya tahkim başvurusunun bahse konu gereksinimleri karşılayıp karşılamadığını değerlendirecektir. Başvuru uygun bulunduğu takdirde başvuru kabul edilecek ve başvurunun JSE ofisine ulaştığı tarihten itibaren geçerli olan her türlü zamanaşımı durdurulacaktır. Ancak, tahkim yargılamaları karara bağlanmadan sona erdirilirse süre işlemeye devam etmiş sayılır[56].

Tahkim başvurusu kabul edildikten sonra, Sekretarya taraflara anlaşmazlıklarını önce uzlaşma yoluyla çözme girişiminde bulunmalarını tavsiye edebilir[57]. Bu öneri bağlayıcı olmamakla birlikte tarafların reddetme hakkı mevcuttur. Tarafların anlaşması durumunda, tahkim yargılamaları uzlaşma sürecinin sona ermesine kadar askıya alınacaktır.[58] Tarafların uzlaşmaya karar vermesinden itibaren 60 gün içerisinde TOMAC Başkanı tarafından tek bir uzlaştırmacı atanacak ve süreç TOMAC’ın Uzlaşma Kuralları’na[59] göre yürütülecektir[60]. Uzlaşma başarısız olduğu takdirde, tahkim yargılamaları yeniden başlayacaktır. Uzlaştırıcı, tarafların onayıyla daha sonra hakem olarak atanabilir[61].

Tahkim başvurusu kabul edildikten sonra, Sekretarya, dava dilekçesi ve (varsa) belgeleri davalıya iletecektir. Davalının, dava dilekçesini aldıktan sonra 30 gün içerisinde hem Sekretarya’ya hem de davacıya savunmasını ve destekleyici belgelerini sunması gerekmektedir. Ancak, davalı Japonya dışında bulunuyorsa veya başka özel durumlar mevcutsa, yanıt vermesi için “makul bir süre” verilebilmektedir[62].

Taraflar, mahkeme başka türlü bir yönlendirme yapmadıkça, aynı prosedürü benimseyerek daha fazla ek açıklama ve belge sunabilmektedirler[63]. Savunma veya herhangi bir ek beyan, e-posta, faks veya diğer yöntemlerle sunulabilmektedir. Ancak, belgelerin gerçekten mevcut olduğunu ve karşı tarafa sunulduğunu ispat yükümlülüğü gönderen tarafa aittir[64].

2. Birleştirme (Consolidation), Katılma (Joinder), ve Çok Taraflı Sorunlar (Multi-Party Issues)[65]

 a. Birleştirme

Birden fazla uyuşmazlıkta aynı gemi veya sözleşme ile ilgili olan ve birbiriyle bağlantılı olabilecek konular varsa, bu uyuşmazlıklar taraflardan birinin talebi üzerine ya da TOMAC’ın takdiriyle tek bir davada birleştirilebilmektedir. Davaların birleştirilmesi halinde, ilgili hükümlere uygun olarak TOMAC tarafından yeni bir heyet atanır. Tek bir davada birleştirme yerine, birden fazla davanın eşzamanlı olarak yürütülmesine de karar verilebilmektedir. Bu gibi durumlarda, tüm taraflar ve atanmış olan tüm hakemlerin her sözlü duruşmaya katılımı gerekmektedir.

b. Katılma

Bir üçüncü kişi, tüm tarafların onayıyla davaya katılmak için mahkemeye başvurabilmektedir. Buna alternatif olarak, davadaki bir taraf diğer tüm tarafların onayı ile üçüncü bir tarafın davaya katılmasını talep edebilmektedir. Katılan taraf ayrı bir alacak talebinde bulunursa, bu talep yeni bir tahkim başvurusu olarak değerlendirilecek ve heyet, bu talebi mevcut davalarla birleştirip karara bağlayacaktır.

3. Gizlilik (Confidentiality)

TOMAC tahkim yargılamaları halka açık değildir ve tarafların, temsilcilerin ve diğer kişilerin (tanıklar gibi) tahkimin içeriğini, tarafların isimlerini veya tahkimle alakalı diğer bilgileri üçüncü şahıslarla paylaşmaları yasaktır. Ancak tarafların itirazlarına bağlı olarak, tahkim kararları yayınlanabilmektedir. Bununla birlikte, TOMAC tarafından bir tahkim raporu yayınlanması halinde, raporda kararlarla ilgili herhangi bir bilgiye tarafların bu yöndeki isteklerine bakılmaksızın ve tarafların anonimleştirilmiş olması şartıyla yer verilebilmektedir.

4. Tahkim Merkezi ve Tahkimin Dili

Tahkim merkezi varsayılan olarak Tokyo veya Kobe olacaktır. Ancak TOMAC Kuralları, tahkim merkezinin Japonya dışında bir yere taşınıp taşınamayacağına dair bir düzenleme içermemektedir. Tahkim sözleşmesinde tahkim yerinin belirtilmediği veya belirsiz olduğu durumlarda Tokyo tahkim yeri olarak kabul edilir. Yalnızca Japon tarafların yer aldığı iç tahkimlerde kullanılacak dil Japoncadır. Uluslararası tahkimlerde ise tahkimin dili esas olarak İngilizcedir. Mahkeme aksini belirtmediği sürece belgelerin tercüme edilmesi gerekmemektedir.

5. Uygulanacak Hukuk

 a. Usule Uygulanacak Hukuk

TOMAC Kuralları, TOMAC mahkemesinde tahkim sürecinin yürütülmesi hususundaki usul çerçevesini belirlemektedir. Eğer TOMAC Kuralları söz konusu meseleye ilişkin bir hüküm içermiyor ise, mahkeme uygun prosedürü belirleyecektir.

b. Esasa Uygulanacak Hukuk

TOMAC Kuralları, uygulanacak hukuk hakkında herhangi bir düzenleme getirmemektedir. Ancak, 2021 tarihli Japon Ticari Tahkim Kanunu’nun[66] 36. maddesinde, hakem heyetinin taraflarca uyuşmazlığa uygulanacağı kabul edilen hukuk kurallarını uygulaması öngörülmektedir[67]. Taraflar bunu belirlememiş ise, mahkeme, uyuşmazlığın en bağlantılı olduğu ülke veya devletin hukukunu uygular[68].

c. Hakem Kararı

Duruşmanın bitişinden sonra, hakem heyetinin kararı yaklaşık 1 ay içerisinde vermesi hedeflenmektedir. TOMAC kararı, Japonya’da mahkeme kararı gibi icra edilebilmektedir. Birleşik Krallık’taki 1996 Tahkim Kanunu[69] uyarınca, karar yalnızca yetkisizlik (non-jurisdiction) veya usulsüzlük (irregularity of the procedure) sebebiyle değil, aynı zamanda hukuki açıdan da itiraz edilebilirken Japonya’da durum böyle değildir. Japon Tahkim Kanunu’nun 44. maddesi uyarınca, tarafların tahkim kararının iptali için mahkemeye daha sınırlı gerekçelerle başvurmasına izin verilmektedir. Bu gerekçeler şunlardır[70]:

1. Tahkim sözleşmesi, bir tarafın sınırlı ehliyetli olması sebebiyle geçersizse;
2. Tarafların tabi olmayı kabul ettikleri hukuk uyarınca (bu konuda herhangi bir belirleme söz konusu değilse Japon hukuku uyarınca) taraflardan birinin sınırlı ehliyeti dışındaki sebeplerle geçersizse;
3. Başvuran tarafa, hakemlerin atanması veya Japon yasaları uyarınca (veya tarafların bu hükümlerle ilgili, kamu düzenine ilişkin olmayan konularda başka bir anlaşmaya varmaları durumunda söz konusu anlaşma uyarınca) gerekli bildirim yapılmadıysa;
4. Başvuran taraf tahkim sürecinde savunma yapamamışsa;
5. Hakem kararı, tahkim sözleşmesinin kapsamını aşıyorsa veya duruşmalardaki taleplerin ötesinde kararlar içeriyorsa;
6. Hakem heyetinin oluşturulması veya tahkim duruşmaları, Japon yasaları uyarınca (veya tarafların kamu düzenine ilişkin olmayan konularda başka bir anlaşmaya varmış olmaları durumunda bu anlaşma uyarınca) uygun olarak gerçekleştirilmemişse;
7. Duruşmadaki talepler, Japon yasalarına göre tahkimin konusu olamayacak bir ihtilafa ilişkinse;
8. Kararın içeriği, Japonya’nın kamu düzeni ve genel ahlakıyla çelişmekteyse.

VII. TANIMA VE TENFİZ

Japonya, New York Konvansiyonu’na taraf olmasıyla sözleşmeye taraf olan diğer ülkelerde verilen kararların tanınması ve tenfizi için bu sözleşmenin uygulanacağını beyan etmiştir. Bununla birlikte 2003 tarihli Tahkim Kanunu’nda da tanıma ve tenfizle alakalı düzenlemeler mevcuttur. 2003 tarihli Tahkim Kanunu, hem iç tahkim hem de uluslararası tahkim için yasal çerçeveyi sağlamaktadır. UNCITRAL Model Kanunu ile uyumlu olmakla beraber Japonya’da veya yurt dışında verilen tahkim kararlarının tenfizini kolaylaştırmaktadır. Kanun, karşılıklılık şartı aranmaksızın kararların tenfizine olanak tanımaktadır, bu da New York Konvansiyonu’na taraf olmayan devletlere ait kararların da Kanun’da belirlenen kriterler karşılandığı sürece tenfiz edilebileceği anlamına gelmektedir[71].

Bir tahkim kararı (tahkim yerinin Japonya olup olmaması fark etmeksizin), Tahkim Kanunu’nun 45. Maddesindeki gereklilikleri sağladığı takdirde Japon mahkemeleri ile aynı şekilde bağlayıcılık teşkil etmektedir. Tahkim Kanunu’nun 45. maddesinde belirtilen tenfiz için gerekli şartlar New York Konvansiyonu ve UNCITRAL Model Kanunu’ndaki şartları yansıtmaktadır. Özellikle, bir tahkim kararı, tahkim yerindeki bir mahkeme tarafından iptal edilmiş veya askıya alınmışsa o tahkim kararı icra edilememektedir.[72] New York Konvansiyonu ve UNCITRAL Model Kanunu’nda da olduğu gibi, bir mahkemenin tahkim kararının tenfizini reddetme gerekçeleri oldukça sınırlıdır. Ayrıca, net bir istatistik mevcut olmamakla birlikte, Japon mahkemelerinin genellikle kararların tanınması ve tenfizi konusunda tahkim yanlısı bir tutum sergilediği söylenmektedir[73].

Tahkim Kanunu’nun 46. maddesi uyarınca, bir tahkim kararının tenfizi için taraflardan birinin yetkili bir Japon mahkemesine (genellikle Tokyo veya Osaka Bölge Mahkemesi) bir dilekçe sunması gerekmektedir. Bu dilekçe şunları içermelidir[74]:

1. Hakem kararının bir kopyası;
2. Kararın geçerliliğini tasdik eden bir belge;
3. Karar Japonca değilse kararın Japonca tercümesi (bazen mahkemeler tarafından gerekli görülmemektedir).

Japonya İcra Kanunu’nun 22. maddesine göre, mahkemenin tenfiz kararı verdikten ve karar kesinleştikten sonra, davacı taraf daha sonra tahkim kararına dayanarak cebri icra başvurusunda bulunabilmektedir[75].

VIII. TOMAC KURALLARI

1. Basitleştirilmiş Tahkim (Simplified Arbitration)[76]

Basitleştirilmiş Tahkim, yalnızca talep miktarının 20 milyon Yen’i geçmediği durumlarda başvurulabilen bir tahkim yoludur. Bu yol için başvuru yapıldığında başvurunun Basitleştirilmiş Tahkim için olduğunun mutlak suretle belirtilmiş olması gerekmektedir. Dava dilekçesi (statement of claim) ve ek belgelerin bir örneği Sekretarya tarafından davalı tarafa tebliğ edildikten sonra davalı taraftan Basitleştirilmiş Tahkim’de savunmasını yapması istenecektir. Taraflar bu kurallara uymayı kabul etmediği takdirde uyuşmazlık Olağan Kurallar (Ordinary Rules)’a göre çözülecektir.

Basitleştirilmiş Tahkim ücreti için her bir tarafça ödenmesi gereken miktarlar şu şekildedir:

Talep miktarı 10,000,000 Yen veya daha az ise ödenecek ücret 300,000 Yen, talep miktarı 10,000,000 Yen’i aşmakla birlikte 20,000,000 Yen’i geçmiyorsa ödenecek ücret 350,000 Yen ve talep miktarı 20,000,000 Yen’i aşıyorsa ödenecek ücret Olağan Tahkim ücret tarifesinde belirlenen ücretin %90’ı kadar olacaktır[77].

A. Basitleştirilmiş Tahkim Prosedürüne İlişkin Değişiklikler

Basitleştirilmiş Tahkim Prosedürü, 25 Nisan 1985 yılında düzenlenmiş, 26 Eylül 2014 yılında bazı değişikliklere uğrayarak 1 Kasım 2014’te yürürlüğe girmiştir[78]. Ardından 15 Mart 2024’te bir revizyona uğramış ve son hali ile 1 Nisan 2024’te yürürlüğe konulmuştur[79]. 2014 tarihli Birleştirilmiş Tahkim Prosedürünün “Basitleştirilmiş Tahkim Başvurusunun Kabulü (Acceptance of Application for Simplified Arbitration)” başlıklı 4. maddesinde, Sekretarya’nın tahkim başvurusunu kabul kabul etme şartı olarak başvurunun bir önceki maddeye[80] uygun olması gerektiği öngörülmüştür[81]. 2024 tarihli düzenleme ile ise 4. madde değişikliğe uğramış, tahkim başvurusunun kabulü için önceki iki maddeye[82] [83] uygunluğunun Sekretarya tarafından kabulü şartı getirilmiştir[84]. 15 Mart 2024 düzenlemesi ile iki adet Ek Hüküm (Supplementary Provisions) getirilmiştir. Ek Hüküm madde 1’e göre bu kurallar 1 Nisan 2024 tarihinde yürürlüğe girecektir[85]. Ek Hüküm madde 2’ye göre ise bu kurallar yürürlük tarihinden itibaren açılan tahkim davalarında uygulanacak olup, yürürlük tarihinden önce açılan tahkim davalarında düzenleme öncesi kurallar uygulanmaya devam edecektir[86].

2. Küçük Alacaklar Tahkim Prosedürü (SCAP Rules)[87]

Küçük Alacaklar Tahkim Prosedürü, esas itibariyle talep ve karşı talep miktarının 5 milyon Yen’i aşmaması konusunda anlaşmaları halinde kullanılacak prosedürdür. Taraflar bu prosedüre ilişkin kuralları takip etmeyi kabul etmezler ise uyuşmazlık Olağan Kurallar uyarınca çözüme kavuşturulacaktır. Küçük Alacaklar Tahkim Prosedürü için ödenmesi gereken tutar, her halükârda 100,000 Yen’den az olmamak üzere talep ve varsa karşı talep miktarının %5’idir[88].

SCAP Kuralları ilk olarak 3 Şubat 1999 yılında hazırlanmış, 26 Eylül 2014 yılında bir düzenlemeye uğramış ve ardından 1 Kasım 2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir.[89] Daha sonra ise 15 Mart 2024’te bir düzenleme yapılmış ve bu düzenleme ile birlikte 1 Nisan 2024 tarihinde son haliyle yürürlüğe girmiştir[90]. SCAP Kuralları’nda ilk olarak “Bu Kurallar ile Olağan Kurallar Arasındaki İlişki (Relation Between these Rules and the Ordinary Rules)” başlıklı 2. maddedeki değişiklik göze çarpmaktadır. 2014 tarihli maddeye göre, SCAP Kuralları’nın kapsamadığı tüm hususlar Olağan Kurallar’a tabi olacaktır[91]. 2024 yılında yapılan değişiklikle birlikte bu maddeye bir ekleme yapılmış olup, bu eklemeye göre iki kural seti arasında bir çelişki olması halinde işbu Kurallar, söz konusu çelişkiler ölçüsünde Olağan Kurallar’a üstün gelecektir[92]. “Küçük Alacaklar Tahkim Prosedürü Başvurusu (Application for the Small Claims Arbitration Procedure)” başlıklı 3. maddede[93] de bazı değişiklikler söz konusudur. 2024 tarihli revizyonla birlikte başvuru için gereken belgelerde değişikliğe gidilmiştir[94].

3. Olağan Kurallar’a İlişkin Değişiklikler

Olağan Kurallar, TOMAC’ın kuruluşundan itibaren değişen ihtiyaçlar doğrultusunda ve uluslararası standartlara uyum sağlamak amacıyla birçok kez revize edilmiştir. Olağan Kurallar, ilk olarak 13 Eylül 1962’de düzenlenmiş olup, 26 Eylül 2014’te değişikliğe uğramış ve yapılan değişiklikler 1 Kasım 2014’te yürürlüğe girmiştir. 2014 tarihli Olağan Kurallar, 51 madde ve 2 ek maddeden oluşmaktadır[95]. Son olarak 15 Mart 2024 tarihinde bir düzenleme yapılmış ve bu yeni düzenleme de 1 Nisan 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Son düzenleme ile birlikte, Olağan Kurallar 52 madde ve 3 ek maddeden oluşmaktadır[96].

Olağan Kurallar kapsamında her bir tarafça ödenmesi gereken miktarlar şu şekildedir:

Talep miktarı 20,000,000 Yen veya daha az ise, 450,000 Yen;

Talep miktarı 20,000,000 Yen’i aşmakla birlikte 120,000,000 veya daha az ise, 20,000,000 Yen için ödenecek ücrete ek olarak 20,000,000 Yen’i aşan her bir 1,000,000 Yen için 10,000 Yen;

Talep miktarının 120,000,000 Yen’i aşması halinde, 120,000,000 Yen için ödenecek ücrete ek olarak 120,000,000 Yen’i aşan her bir 10,000,000 Yen için 20,000 Yen[97].

2024 tarihli Olağan Kurallar’da özellikle şu düzenlemeler göze çarpmaktadır:

2024 tarihli değişiklik ile Olağan Kurallar’a “Geçici Tedbirler (Interim Measures)” maddesi eklenmiştir ve bu değişiklik 8. madde olarak yer almıştır. İlgili madde uyarınca, Hakem Heyeti (“Heyet”), Tahkim Kanunu’nun 24. madde hükümleri uyarınca geçici tedbir kararı verip vermemeyi değerlendirirken diğer tarafın görüşlerini uygun bir biçimde dinleyebilir[98]. 2014 tarihli Olağan Kurallar’da ise geçici tedbirlere ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.

2024 tarihli düzenleme ile “Tarafların Yükümlülükleri (Parties’ Obligations)” başlıklı 22. maddeye[99] de üçüncü bir fıkra eklenmiştir. İlgili fıkraya göre, tahkim yargılaması ve tahkime dair kayıtlar kamuya açık değildir ve taraflar veya diğer ilgililer yasal bir zorunluluk, mahkeme işlemleri veya diğer haklı nedenler dışında, tahkimin içeriğini, tarafların isimlerini veya sürece ilişkin diğer bilgileri üçüncü şahıslarla paylaşamazlar[100].

“Sözlü Duruşmalar (Oral Hearings)” başlıklı 24. maddenin[101] 2. fıkrasında da bir değişiklik yapılmıştır. İlgili fıkrada, sözlü duruşma yapılmasına karar verildiği takdirde heyetin duruşma tarihi, yeri ve saatini taraflara belirlenen tarihten en az 14 gün önce bildirmesi zorunluluğu getirilmiştir[102].

“Tarafların Hazır Bulunması vb. (Appearance of Parties, etc.)” başlıklı 25. maddenin[103] 5. fıkrasında ise duruşmanın sesli iletim yoluyla yapılması hususunda 2014 yılındaki düzenlemeye göre tarafların görüşlerini dikkate alması gerekirken, 2024 düzenlemesinde bu gereklilik ortadan kaldırılmıştır[104].

Son düzenleme ile, “Heyet Tarafından Tanıkların veya Uzmanların Dinlenmesi (Hearings of Witnesses or Appraisers by the Tribunal)” başlıklı 26. maddeye[105] de dördüncü bir fıkra eklenmiştir. Bu fıkra ile mahkemenin, tanıkların ve/veya uzmanların dinlenmesi işlemini ses ve görüntü iletimi yoluyla yapabilmesine olanak sağlanmıştır[106]. “Taleplerin Geri Çekilmesi (Withdrawal of Claims)” başlıklı 35. maddeye[107] de eklemeler yapılarak tahkim başvurusunun geri çekilmesi süreci detaylandırılmıştır[108]. “Hakem Kararının Düzeltilmesi (Correction of Award)” başlıklı 43. maddeye[109], 2024 düzenlemesiyle birlikte dört yeni fıkra eklenmiştir. Bu düzenlemelerde, karar düzeltme talebi ve talebin düzeltilmesi gibi hususlar için sürelere yer verilmiştir[110].

4. Üç Prosedürün Karşılaştırması[111]

a. Süre Bakımından

Prosedür olarak Olağan Kurallar izlendiğinde bir uyuşmazlığın sonuçlandırılması genellikle 12 ila 18 ay sürmektedir. 1985 yılında tanıtılan Basitleştirilmiş Tahkim Prosedüründe ise hakemlerin karar vermesi 6 ila 12 ay sürmektedir. Daha hızlı ve daha uygun maliyetli çözüm talebini karşılamak üzere Şubat 1999’da oluşturulan SCAP Kuralları’nda ise uyuşmazlığın çözümü için yaklaşık 3 ay gerekmektedir.

b. Başvuru ve Savunma Bakımından

Basitleştirilmiş Tahkim veya SCAP Prosedürü için başvuran tarafın, bu iki prosedür çerçevesinde Sekreterya’ya dava dilekçesi sunması gerekmektedir. Sekretarya, başvurunun kurallara uygunluğunu onayladığında başvuruyu kabul etmektedir. Basitleştirilmiş Tahkim ve SCAP Prosedüründe, sırasıyla Sekretarya’ya ve davacıya savunma yapması talimatı verildikten sonra, davalıya bu talimatı yerine getirmek için talimatın kendisine ulaştığı günden itibaren 15 günlük bir süre tanınmaktadır. Olağan Kurallar çerçevesinde bu süre 30 gündür. Aynı zamanda Olağan Kurallar’da ek dilekçe ve belge sunulması halinde sürecin tekrar edileceği öngörülmüştür. Basitleştirilmiş Tahkim Prosedüründe davacı, savunmaya karşı ek beyan sunma hakkına sahiptir. Tarafların ilave argümanlarını mahkeme sırasında heyete sözlü olarak sunmaları gerekmektedir. SCAP Prosedüründe ise süreç esasen evraklarla yürütülmektedir. Davacı, davalının savunmasına ilişkin son ek beyannamesine (Final Supplementary Statement) karşı kendi son ek beyannamesini sunmalıdır.

c. Duruşmanın Yürütülmesi Bakımından

SCAP Prosedüründe hakem, duruşmayı belgelerin incelenmesi yoluyla yürütmektedir ve hakem gerekli görmedikçe sözlü duruşma yapılmamaktadır. Olağan Kurallar ve Basitleştirilmiş Tahkim Prosedüründe ise hakemler duruşmayı genellikle tüm tarafların huzurunda yapmaktadır.

d. Hakem Kararı Bakımından

SCAP Kuralları’nda, Olağan Kurallar ve Basitleştirilmiş Tahkim Kuralları’nın aksine, ödeme süresi ve icra için noter onayı ile ilgili özel düzenlemeler bulunmaktadır[112]. SCAP Kuralları’nın 12. maddesine göre, heyet, alacağın borçlu tarafından tamamen veya kısmen ödenmesinde karar kıldığında, davalının ödeme koşullarından, taraflar arasındaki ticari ilişkiden ve/veya diğer ilgili durumlardan hareketle davalıya bunlarla sınırlı kalmamak üzere şu ödeme koşullarını sunabilir:

1. Ödeme için bir süre;
2. Söz konusu ödemelerin taksit planına uygun olarak zamanında yapıldığı takdirde temerrüt faizi uygulanmaksızın 3 yılı aşmayacak bir süre içinde taksitle ödeme ve/veya
3. Bu taksitler için senet düzenlenmesi[113].

Olağan Kurallar ve Basitleştirilmiş Tahkim Kuralları’nda bu tarz bir düzenlemeye rastlanmamaktadır[114].

Diğer iki set kurala göre SCAP Kuralları’nda göze çarpan bir diğer farklılık ise noter tasdiki (notarial deed) ile ilgili 13. maddesidir. İlgili madde uyarınca, heyet, alacağın borçlu tarafından tamamen veya kısmen ödenmesinde karar kıldığında taraflara kararın cebri icrası için bir noter tasdiki alınmasını tavsiye edebilir[115].

Japon hukukunda cebri icra (compulsory enforcement) için mahkeme kararı gerekmektedir, mahkeme sürecinin uzun sürmesi ise oldukça eleştirilen bir durumdur. Taraflar noter tasdiki hususunda anlaştığı takdirde Noter Tasdiknamesi hemen alacaklıya verilir. Böylece cebri icra herhangi bir gecikme olmaksızın yapılabilmektedir[116].

[1] ‘The Japanese Judicial System’ (Prime Minister’s Office of Japan) <https://japan.kantei.go.jp/judiciary/0620system.html> (Erişim Tarihi: 16 Ağustos 2024).

[2] Özbay, İ.: “Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri”, Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, S. 3-4, 2006, s. 459.

[3] Oyama, H./Hama, F./Uchida Y, ‘Shipping Laws and Regulations Report 2024 Japan’ (International Comparative Legal Guides International Business Reports, 20 August 2024) <https://iclg.com/practice-areas/shipping-laws-and-regulations/japan> (Erişim Tarihi: 16 Ağustos 2024).

[4] ‘The Japanese Judicial System’ (Japan Federation of Bar Associations) <www.nichibenren.or.jp/en/about/judicial_system/judicial_system.html#:~:text=There%20are%20five%20types%20of,(5)%20The%20Supreme%20Court.> (Erişim Tarihi: 16 Ağustos 2024).

[5] ‘The Japanese Judicial System’ (Prime Minister’s Office of Japan) <https://japan.kantei.go.jp/judiciary/0620system.html> (Erişim Tarihi: 16 Ağustos 2024).

[6] ‘The Japanese Judicial System’ (Japan Federation of Bar Associations) <www.nichibenren.or.jp/en/about/judicial_system/judicial_system.html#:~:text=There%20are%20five%20types%20of,(5)%20The%20Supreme%20Court.> (Erişim Tarihi: 16 Ağustos 2024).

[7] Administrative Case Litigation Act 1962, 16 May 1962 https://www.japaneselawtranslation.go.jp/en/laws/view/3781/en (Erişim Tarihi: 14 Eylül 2024).

[8] T.C. Adalet Bakanlığı: “Temel Arabuluculuk Eğitimi Katılımcı Kitabı”, 3. Basım, Aralık 2021, s. 28.

[9] Civil Mediation Act 1951, 9 June 1951 <https://www.japaneselawtranslation.go.jp/en/laws/view/4219> (Erişim Tarihi: 16 Ağustos 2024).

[10] Genel sivil arabuluculuk, diğer sivil arabuluculuk kategorilerinden herhangi birine girmeyen tüm uyuşmazlıkları kapsamaktadır.

[11] Yukarıda belirtilen sivil arabuluculuk türlerine ek olarak tarımsal arabuluculuk (agricultural mediation), madencilik kirliliği arabuluculuğu (mining pollution mediation), trafik kazası arabuluculuğu (traffic accident mediation), kirlilik arabuluculuğu (pollution mediation) ve özel uzlaştırma (special conciliation) türleri bulunmaktadır.

[12] Civil Mediation Act, m. 1: “The purpose of this Act is to achieve resolution of civil disputes based on mutual concession between the parties and in accordance with reason and the circumstances of the disputes.”

[13] Civil Mediation Act, m. 6: “A mediation committee is to be composed of a chief mediator and two or more civil mediation commissioners.”; Civil Mediation Act, m. 7: “(1)The chief mediator is a judge designated by a district court from among judges.

(2)Civil mediation commissioners who compose the mediation committee are designated by the court for each case.”

[14] Ikeda, J./Lane, J.: “Mind the gap–what the latest Japanese judicial statistics reveal about the differences between International Commercial Mediation and Civil Mediation in Japan”, NO&T Dispute Resolution Update, 2023, S. 7, s. 2.

[15] ‘Civil Conciliation’ (Choutei) https://www.choutei.jp/english/civil_conciliation/index.html (Erişim Tarihi: 17 Ağustos 2024).

[16] Sargın, B.: “Bireysel İş Uyuşmazlıklarında Tahkime Elverişlilik”, Terazi Hukuk Dergisi, C. 16, S. 177, Mayıs 2021.

[17] Tezuka, H., Kawabata, Y.: “Arbitration Guide – Japan”, IBA Arbitration Committee, 2018, s. 3.

[18] New York Sözleşmesi, “I/3: İşbu sözleşmeyi imza veya onaylama, buna katılma veya sözleşme hükümlerini 10 un­ cu maddede yazılı yerlere teşmil ihbarı sırasında, her devlet, mütekabiliyet esası dairesinde, söz­leşme hükümlerini sadece diğer bir Akit Devletin topraklarında verilen hakem kararlarının ta­nınması ve icrasına uygulanacağını beyan edebilir. Bunun gibi her devlet sözleşmenin uygulan­masını akdi ve akdi olmayan hukukî münasebetlerden doğan uyuşmazlıklar arasında kendi millî kanununa nazaran sadece ticari mahiyette sayılanlara hasredeceğini beyan edebilir.

[19] ‘International Arbitration Laws and Regulations | Japan’ (GLI) <www.globallegalinsights.com/practice-areas/international-arbitration-laws-and-regulations/japan/> (Erişim Tarihi: 16 Ağustos 2024).

[20] ‘Japonya’da Tahkim’ (Uluslararası Tahkim) <www.international-arbitration-attorney.com/tr/arbitration-in-japan/>           

(Erişim Tarihi: 16 Ağustos 2024).

[21] Nakamura, T.: “Maritime Arbitration in Japan”, Asian Maritime Law Seminar, 24 April 2009, http://www.japanlaw.co.jp/p_file/AMLC%202010.pdf (Erişim Tarihi: 16 Ağustos 2024).

[22] Japanese Arbitration Act 2003, 1 August 2003 <https://www.japaneselawtranslation.go.jp/en/laws/view/2784/en> (Erişim Tarihi: 16 Ağustos 2024).

[23] Japanese Arbitration Act, m. 1: “Arbitration procedures of which the place of arbitration is in Japan and procedures carried out by the court for an arbitration procedure shall be governed by the provisions of this Act in addition to the provisions of other laws and regulations.”

[24] ‘International Arbitration Laws and Regulations | Japan’ (GLI) <www.globallegalinsights.com/practice-areas/international-arbitration-laws-and-regulations/japan/> (Erişim Tarihi: 16 Ağustos 2024).

[25] Japanese Arbitration Act, m. 38.4: “If the consent of both parties has been obtained, an Arbitral Tribunal or one or more arbitrators who have been appointed by the Arbitral Tribunal may attempt to arrange a settlement for the civil dispute which has been referred to an arbitral procedure.”

     [26] Japanese Arbitration Act, m. 38.5: “The consent set forth in the preceding paragraph or the revocation thereof shall be made in writing, unless otherwise agreed by the parties.”

[27] Japanese Arbitration Act, m. 5.1: “The case pertaining to the procedures carried out by the court pursuant to the provisions of this Act shall be under the exclusive jurisdiction of the following courts:

(i) the district court determined by an agreement between the parties;

(ii)the district court which has jurisdiction over the place of arbitration (limited to the case where an area that belongs only to a jurisdictional district of a single district court is determined to be the place of arbitration); or

(iii)the district court which has jurisdiction over the location of the general venue of the respondent of said case.”

[28] Gregori, M.: “Maritime Arbitration Among Past, Present and Future”, New Challenges in Maritime Law: de Lege Lata et de Lege Ferenda, 2015, s. 333.

[29] Erdoğan, E., Meral, N.: “Londra Deniz Ticareti Hakemleri Birliği (LMAA) Tahkimi İlişkin Genel Bir Değerlendirme”, Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, 2022, S. 7, s. 1073.

[30] İMEAK Deniz Ticaret Odası, < https://www.denizticaretodasi.org.tr/tr/slider/tamer-kiran-iu-de–deniz-ticareti-hukukunda-tahkim-anlasmalari–konulu-sempozyuma-katildi-3180> (Erişim Tarihi: 14 Eylül 2024).

[31] Ohara, Y.: “The Asia-Pacific Arbitration Review”, 2019, s. 57.

[32] ‘The Rise of Japan Arbitration: A Balance to the Common Law Forces of International Arbitration in Asia?’ (Kluwer Arbitration Blog) <https://arbitrationblog.kluwerarbitration.com/2021/07/06/the-rise-of-japan-arbitration-a-balance-to-the-common-law-forces-of-international-arbitration-in-asia/#:~:text=The%20Strength%20of%20Japan%20as%20a%20Place%20of%20Arbitration&amp;text=Yoshimi%20Ohara,%20Partner%20at%20Nagashima,efficiency%20of%20Japan’s%20legal%20system.> (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).

[33] ‘Tokyo Maritime Arbitration Commission of the Japan Shipping Exchange, Inc. (TOMAC)-World Arbitration Reporter-Second Edition’ (ArbitrationLaw.com) <https://arbitrationlaw.com/library/tokyo-maritime-arbitration-commission-japan-shipping-exchange-inc-tomac-world-arbitration#:~:text=The%20Tokyo%20Maritime%20Arbitration%20Commission,arbitrations%20referred%20to%20the%20JSE.> (Erişim Tarihi: 18 Ağustos 2024).

[34] Deniz kurtarma (marine salvage), herhangi bir tür deniz kazasından sonra bir geminin kurtarılması sürecidir.

[35] Konişmento (bill of lading): Bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan, eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini gösteren ve taşıyanın eşyayı, ancak onu ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olduğu bir kıymetli evrak.

[36] Kombine taşımacılık (combined transport): taşımanın çıkış noktasından varış noktasına kadar en az iki taşıma modu ile (karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu) taşınması.

[37] Römorkaj (towage): Denizde görülen her türlü çekme, itme, tutma işi.

[38] Çatma (collision): İki yahut daha fazla geminin çarpışması.

[39] Allsop, J.: “The Tokyo Maritime Arbitration Commission of the Japan Shipping Exchange, Inc. (TOMAC)”, World Arbitration Reporter, 2. Basım, 2016, s. 2.

[40] Lokmanoğlu, S. Y.: “Türk Hukukunda Tahkim Sözleşmesinin Kurucu Unsurları ve Geçerlilik Şartları”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, S. 11, Ocak 2020, s. 354.

[41] “Any and all disputes arising out of or in connection with this contract shall be submitted to arbitration held in Tokyo by the Tokyo Maritime Arbitration Commission (TOMAC) of The Japan Shipping Exchange, Inc. in accordance with the Rules of TOMAC and any amendments thereto, and the award given by the arbitrators shall be final and binding on both parties.”

[42] Kurumsal tahkim, değişik kurumların önceden belirlediği kurallara göre yürütülen ve tahkimin bu mevcut kurallara uygunluğunun ilgili kurum tarafından denetiminin sağlandığı tahkim türüdür.

[43] Öksüzoğlu, H. T.: “Türkiye’de Deniz Ticareti Tahkim Merkezi Kurulması Üzerine Düşünceler”, Public and Private International Law Bulletin, C. 38, S. 2, s. 397.

[44] Ad hoc tahkimde belirli bir tahkim kurumu bulunmamakta ve tarafların seçtiği hakemler, seçilen tahkim kuralları uyarınca uyuşmazlığı çözmektedirler.

[45] Poyraz, B. İ.: “Milletlerarası Ticari Uyuşmazlıkların Tahkim Yoluyla Çözümü”, Seçkin Yayıncılık, 1. Baskı, 2021.

[46] ‘TOMAC Arbitrators’ (The Japan Shipping Exchange, Inc.) <www.jseinc.org/search/temp/meibo/arbitrator_search_en.html> (Erişim Tarihi: 18 Ağustos 2024).

[47] Ordinary Rules, m. 16: “(1) Each party shall nominate an arbitrator from the persons satisfying the requirement under the preceding Article and the two arbitrators thus nominated shall, in principle, nominate a third arbitrator who also satisfies such requirement. However, the two nominees may by agreement nominate a person who is not listed on the Panel of TOMAC Arbitrators.
(2) The Claimant, within 15 days from the date of its application for arbitration, and the Respondent, within 15 days from the receipt of the application for arbitration, shall each nominate an arbitrator. Each party shall notify the other party and the Secretariat of the name of the nominee. The two nominees shall nominate the third arbitrator within 30 days of their nomination and notify each party and the Secretariat of the name of the nominee of the third arbitrator.
(3) TOMAC shall appoint the persons nominated pursuant to preceding paragraph (1) as arbitrators. When the parties have nominated the same person and have no objection to a sole arbitrator, such person shall be a sole arbitrator.
(4) Where a party does not make the nomination in accordance with the preceding paragraphs (1) and (2), or where the arbitrators nominated do not nominate the third arbitrator, or where the parties entrust TOMAC the appointment of arbitrators or the third arbitrator, TOMAC shall make such appointments taking into account the parties’ intention.
(5) The appointment of arbitrators by TOMAC shall be made by consultations of the Chairman and Vice-Chairmen thereof.”

[48] Ordinary Rules, m. 17: “Unless otherwise agreed by the parties, where there are more than two parties to an arbitration, TOMAC shall appoint an arbitrator or arbitrators taking into account all parties’ intention.”

[49] SCAP Rules, m. 8: “TOMAC shall, within 10 days from the day when the Respondent’s Defense was filed or should have been filed, whichever is earlier, appoint a sole arbitrator from the persons listed on the Panel of TOMAC Arbitrators who has no connection with either of the parties or the matter in dispute.”

[50] Simplified Rules, m. 7: “TOMAC shall, within 10 days from the day when the Respondent’s Defense was filed or should have been filed, whichever is earlier, appoint an uneven number of arbitrators or a sole arbitrator from the persons listed on the Panel of TOMAC Arbitrators who have no connection with either of the parties or the matter in dispute.”

[51] ‘Selection of Arbitrators’ (The Japan Shipping Exchange, Inc.) <www.jseinc.org/en/tomac/guide/6_candidate.html> (Erişim Tarihi: 18 Ağustos 2024).

[52] Arbitration Challenge Review Committee.

[53] Allsop, J.: “The Tokyo Maritime Arbitration Commission of the Japan Shipping Exchange, Inc. (TOMAC)”, World Arbitration Reporter, 2. Basım, 2016, s. 3.

[54] Ordinary Rules, m. 5(1): “(1) Any party desirous to apply for arbitration (hereinafter referred to as “the Claimant”) shall file with the Secretariat the following documents:

1.The Statement of Claim;

2. Document(s) evidencing the agreement that any disputes shall be referred to arbitration of JSE or arbitration in accordance with its rules, or in the case of such an agreement not concluded in writing, a statement or statements evidencing the grounds on which the said agreement was made;

3. Documentary evidence in support of the claim, if any;

4. Where the Claimant is a body corporate, a document evidencing the capacity of its representative;

5. Where an agent or attorney is nominated by the Claimant, a document empowering that person to act on behalf of the Claimant.”

[55] Ordinary Rules, m. 6: “The following items must be included in the Statement of Claim:

1. The names and addresses of the parties (in case of a body corporate, the address of its head office or main place of business, its legal name, the name of its representative and such representative’s capacity);

2. The relief or remedy sought and grounds thereof.”

[56] Ordinary Rules, m. 7: “(1) Where the Secretariat has acknowledged that the application for arbitration confirms with the requirements of the preceding two Articles, the Secretariat shall accept it, however where special circumstances are acknowledged, the Secretariat may accept the application for arbitration on condition that the documents required in items 3, 4, or 5 of Article 5 (1) shall be filed later. A copy of the Statement of Claim and the documents provided in item 2 of Article 5 (1) shall be sent to the other party, and if the other party does not object to the arbitration at JSE within 30 days from the date of arrival, the arbitration agreement in writing may be deemed to have been reached.
(2) Where an application for arbitration is accepted under the preceding paragraph, a claim made in arbitral proceedings shall give rise to an effect of postponement of expiry of the prescription period and renewal of the prescription period as of the day on which such application has arrived at the office of JSE. This shall however not apply where the arbitral proceedings have been terminated for a reason other than the arbitral award.
(3) Where a statement of claim cannot be filed with the Secretariat because of out of office hours at night, on holidays and so on, it may be submitted by e-mail or facsimile. However, the original copy thereof shall be filed together with other documents without delay, in which case the date of sending of the e-mail or facsimile shall be deemed to be the arrival date of the statement of claim to the Secretariat, if sending of e-mail or facsimile has been confirmed by the Secretariat to have taken place on that sending date.”

[57] Ordinary Rules, m. 9(1): “The Secretariat may, after accepting an application for arbitration, recommend the parties to first conciliate the dispute which is the subject of arbitration in the interest of a simple, speedy and amicable resolution of the parties’ dispute.”

[58] Ordinary Rules, m. 9(2): “Where the parties agree to conciliate their dispute in accordance with the preceding paragraph, TOMAC shall suspend the arbitral proceedings until the termination of conciliation proceedings.”

[59] Conciliation Rules of the JSE

[60] Ordinary Rules, m. 9(3): “The conciliation shall be conducted by one conciliator, who shall be appointed by Chairman of TOMAC, in principle within 60 days from the date of the agreement referred to in the preceding paragraph.”

Ordinary Rules, m. 9(4): “The conciliation proceedings shall be in accordance with the Conciliation Rules of JSE (hereinafter referred to as the “Conciliation Rules”) unless otherwise provided for in this Article.”

[61] Ordinary Rules, m. 9(6): “The conciliator may become an arbitrator in the arbitral proceedings subsequent to the failure of the conciliation attempt only if the parties so agree.”

[62] Ordinary Rules, m. 10(1): “Where the Secretariat has accepted the application for arbitration, it shall forward to the other party (hereinafter referred to as “the Respondent”) a copy of the Statement of Claim together with copies of the documentary evidence submitted, and shall instruct the Respondent to send to the Secretariat and the Claimant respectively the Defense and documents in support of the Defense, if any, within 30 days from the day of arrival of such instruction, provided that an allowance of a reasonable longer period will be granted to the Respondent in cases where its address, its head office or main place of business is located out of Japan, or otherwise where special circumstances are acknowledged. Where the Respondent is a body corporate, a document evidencing the capacity of its representative shall be sent to the Secretariat attached to the Defense.”

[63] Ordinary Rules, m. 10(4): “In the event of any further Supplementary Statement(s) and documentary evidence being filed, the procedures provided in the preceding paragraph shall be repeated, provided the Tribunal may direct the parties not to send such Supplementary Statement(s) and/or documentary evidence.”

[64] Ordinary Rules, m. 10(5): “The Defense, Supplementary Statements and documentary evidence may be submitted via e-mail, facsimile or other similar methods, provided that the sending party shall bear the burden of proving that the original documents are truly established and existed at the time of submission and that the documents have in fact been submitted to the other party.“

[65] Allsop, J.: “The Tokyo Maritime Arbitration Commission of the Japan Shipping Exchange, Inc. (TOMAC)”, World Arbitration Reporter, 2. Basım, 2016, s. 8.

[66] Japanese Commercial Arbitration Act

[67] Japanese Commercial Arbitration Act, m. 36(1): “The laws which the arbitral tribunal should comply with in making an arbitral award are as provided by the agreement of the parties. In this case, if laws and regulations of a given State have been designated, that designation is deemed not to designate the laws and regulations of the State providing the application of conflicting domestic and foreign laws and regulations but rather the laws and regulations of the State which are to be directly applied to the case, unless a contrary intention has been clearly indicated.”

[68] Japanese Commercial Arbitration Act, m.36(2): “If an agreement referred to in the preceding paragraph has not been reached, the arbitral tribunal must apply the laws and regulations of a State which has the closest relationship to the civil dispute that has been referred to the arbitration procedure and which should be directly applied to the case.”

[69] Arbitration Act 1996

[70] Japanese Arbitration Act, m. 44: “(1)If any of the following grounds exist, the parties may file a petition with the court to set aside the Arbitral Award:

(i)the Arbitration Agreement is not valid due to the limited capacity of a party;

(ii)the Arbitration Agreement is not valid on grounds other than the limited capacity of a party pursuant to the laws and regulations designated by the agreement of the parties as those which should be applied to the Arbitration Agreement (if said designation has not been made, Japanese laws and regulations);

(iii)the petitioner did not receive the notice required under Japanese laws and regulations (if the parties have reached an agreement on the matters concerning the provisions unrelated to public order in such laws and regulations, said agreement) in the procedure of appointing arbitrators or in the arbitration procedure;

(iv)the petitioner was unable to defense in the arbitration procedure;

(v)the Arbitral Award contains a decision on matters beyond the scope of the Arbitration Agreement or of the petition presented in the arbitration procedure;

(vi)the composition of the Arbitral Tribunal or the arbitration procedure is in violation of Japanese laws and regulations (if the parties have reached an agreement on the matters concerning the provisions unrelated to public order in such laws and regulations, said agreement);

(vii)a petition filed in the arbitration procedure is concerned with a dispute which may not be subject to an Arbitration Agreement pursuant to the provisions of Japanese laws and regulations; or

(viii)the content of the Arbitral Award is contrary to public policy in Japan.”

[71] Japanese Arbitration Act 2003, m. 45.

[72] Japanese Arbitration Act, m. 45.2(vii): “ according to the laws and regulations of the country to which the place of arbitration belongs (if the laws and regulations applied to the arbitration procedure are laws and regulations of a country other than the country to which the place of arbitration belongs, said other country) the Arbitral Award is not final and binding, or the Arbitral Award has been set aside or its effect has been suspended by a judicial body of that country;”

[73] ‘International Arbitration Laws and Regulations | Japan’, GLI <www.globallegalinsights.com/practice-areas/international-arbitration-laws-and-regulations/japan/> (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).

[74] Japanese Arbitration Act, m. 46.

[75] Japanese Civil Execution Act, m. 22.

[76] ‘Features of TOMAC Arbitration (The Japan Shipping Exchange, Inc.) <www.jseinc.org/en/tomac/guide/1_feature.html#ORDINARY> (Erişim Tarihi: 18 Ağustos 2024).

[77] ‘The Rules of Simplified Arbitration of TOMAC’, 2024 <https://www.jseinc.org/en/tomac/arbitration/simplified_rules_2024.html> (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).

[78] ‘The Rules of Simplified Arbitration of TOMAC’, 2014 <www.jseinc.org/en/tomac/arbitration/simplified_rules.html> (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).

[79] ‘The Rules of Simplified Arbitration of TOMAC’, 2024 <https://www.jseinc.org/en/tomac/arbitration/simplified_rules_2024.html> (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).

[80] Simplified Rules, m. 3: “Any party wishing to apply for Simplified Arbitration under the present Rules (hereinafter referred to as “the Claimant”), shall file with the Secretariat the documents stipulated in Article 5 of the Ordinary Rules. The Statement of Claim shall be marked with the note to specify that the application is for Simplified Arbitration.”

[81] Simplified Rules, m. 4: “When the Secretariat acknowledges that the application complies with the requirements of the preceding two articles, it shall accept the application.”

[82] Simplified Rules, m. 2: “All matters which are not covered by the present Rules shall be governed by the Ordinary Rules. In the event of a conflict between the two sets of Rules, the present Rules shall prevail over the Ordinary Rules to the extent of such conflict.”

[83] Simplified Rules, m. 3: “Any party wishing to apply for Simplified Arbitration under the present Rules (hereinafter referred to as “the Claimant”), shall file with the Secretariat the documents stipulated in Article 5 of the Ordinary Rules. The Statement of Claim shall be marked with the note to specify that the application is for Simplified Arbitration.”

[84] Simplified Rules, m. 4: “When the Secretariat acknowledges that the application complies with the requirements of the preceding two articles, it shall accept the application.”

[85] Supplementary Provisions (15th March 2024), m. 1: “These Rules shall come to into force on 1st April, 2024.”

[86] Supplementary Provisions (15th March 2024), m. 2: “These Rules shall apply to arbitral proceedings filed on or after the enforcement date, and the Rules before the revision shall still apply to arbitral proceedings filed before the enforcement date.”

[87] ‘Features of TOMAC Arbitration (The Japan Shipping Exchange, Inc.) <www.jseinc.org/en/tomac/guide/1_feature.html#ORDINARY> (Erişim Tarihi: 18 Ağustos 2024).

[88] ‘The Rules of The Small Claims Arbitration Procedure (SCAP) of TOMAC’ (The Japan Shipping Exchange, Inc.) <https://www.jseinc.org/en/tomac/arbitration/scap_rules_2024.html > (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).

[89] ‘The Rules of The Small Claims Arbitration Procedure (SCAP) of TOMAC’ (The Japan Shipping Exchange, Inc.) <www.jseinc.org/en/tomac/arbitration/scap_rules.html> (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).

[90] ‘The Rules of The Small Claims Arbitration Procedure (SCAP) of TOMAC’ (The Japan Shipping Exchange, Inc.) <https://www.jseinc.org/en/tomac/arbitration/scap_rules_2024.html > (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).

[91] SCAP Rules, 2014, m. 2: “All matters which are not covered by these Rules shall be governed by the Ordinary Rules.”

[92] SCAP Rules, 2024, m. 2: “All matters which are not covered by these Rules shall be governed by the Ordinary Rules. In the event of a conflict between the two sets of Rules, the present Rules shall prevail over the Ordinary Rules to the extent of such conflict.”

[93] ‘SCAP Rules’, 2014, m. 3: “An applicant for the Small Claims Arbitration Procedure under these Rules (hereinafter referred to as “the Claimant”), shall file with the Secretariat the following documents in three copies (in respect of items 4 and 5, one copy each is sufficient):

1. Statement of Claim in the Small Claims Arbitration Procedure;

2. A document evidencing the agreement that any dispute shall be referred to arbitration of JSE or arbitration in accordance with these Rules;

3. Documentary evidence in support of the claim, if any;

4. Where a party is a body corporate, a document evidencing the capacity of its representative;

5. Where an attorney is nominated by the Claimant, a document empowering the attorney to act on behalf of the Claimant.”

[94] ‘SCAP Rules’, 2024, m. 3: “An applicant for the Small Claims Arbitration Procedure under these Rules (hereinafter referred to as “the Claimant”) shall file with the Secretariat the documents stipulated in Article 5 the Ordinary Rules. The Statement of Claim shall be marked with the note to specify that the application is for Small Claims Arbitration.”

[95] ‘Ordinary Rules’ (The Japan Shipping Exchange, Inc.) <www.jseinc.org/en/tomac/arbitration/ordinary_rules.html> (Erişim Tarihi: 18 Ağustos 2024).

[96] ‘Ordinary Rules’ (The Japan Shipping Exchange, Inc.) <https://www.jseinc.org/en/tomac/arbitration/ordinary_rules_2024.html> (Erişim Tarihi: 18 Ağustos 2024). 

[97] ‘Ordinary Rules’ (The Japan Shipping Exchange, Inc.) <https://www.jseinc.org/en/tomac/arbitration/ordinary_rules_2024.html> (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024). 

[98] Ordinary Rules, m. 8: “The Tribunal may, in considering whether to issue an order for interim measures under the provisions of Article 24 of the Arbitration Act, hear the opinions from the other party in an appropriate manner.”

[99] 2014 tarihli Olağan Kurallar’da 21. maddeye tekabül etmektedir.

[100] Ordinary Rules, m. 22(3): “The arbitral proceedings and record are not open to the public and the parties, their agents or attorneys or any other persons concerned shall not reveal to third parties the contents of the arbitration, the names of the parties or anything else related to the ongoing matter in question, except where disclosure is required by law or in court proceedings, or based on any other justifiable grounds.”

[101] 2014 tarihli Olağan Kurallar’da 23. maddeye tekabül etmektedir.

[102] Ordinary Rules, m. 24: “(1) The Tribunal shall conduct oral hearings, at which the parties shall have an opportunity to attend. Notwithstanding the foregoing the Tribunal may examine only documents submitted without any oral hearing if the Tribunal considers it appropriate.
(2) When the confirmation in the preceding paragraph has been made, the Tribunal and parties shall, in principle, attempt to facilitate the arbitral proceedings in accordance with the terms so confirmed.”

[103] 2014 tarihli Olağan Kurallar’da 24. maddeye tekabül etmektedir.

[104] Ordinary Rules, m. 25(5): “The Tribunal may, when it deems appropriate, hold oral hearing date and other date, in a way that enables the Tribunal and both Parties to communicate with one another at the same time, through audio transmissions. In such cases, persons participating in the above-mentioned way shall be deemed to be present on that date. The details of the manner of holding the hearing shall be decided by the Tribunal.”

[105] 2014 tarihli Olağan Kurallar’da 25. maddeye tekabül etmektedir.

[106] Ordinary Rules, m. 26(4): “The Tribunal may, when it deems appropriate, on an oral hearing date or other date, have the examination set forth in paragraph (1) and in the preceding paragraph conducted, in a way that enables all the parties participate therein to communicate with one another with an awareness of one another’s state of being, through audio and visual transmissions. In such cases, persons participating in the above-mentioned way shall be deemed to be present on that date. The details of the way of holding the hearing shall be decided by the Tribunal.”

[107] 2014 tarihli Olağan Kurallar’da 34. maddeye tekabül etmektedir.

[108] Ordinary Rules 2024, m. 35(3): “When the Claimant submits that it will withdraw its application for arbitration after formation of the Tribunal, the Tribunal may permit such withdrawal if it deems that the Respondent has no objection thereto. Where such withdrawal has been permitted, the Tribunal shall also decide on the closure of the arbitral proceedings.

1. If the Claimant submits a withdrawal of the application for arbitration prior to the formation of the Tribunal, TOMAC may inquire, in an appropriate manner, of the Respondent who has received the application for arbitration whether it has any objection, and if it is found that the Respondent has no objection in consideration of its reaction to such inquiry or from the content of its response, TOMAC may permit the said withdrawal. In such cases, TOMAC shall make a decision to close the arbitral proceedings. Decisions by TOMAC shall be made through consultation between the Chairman and Vice-Chairmen thereof. TOMAC shall send the notice for decision as to closure of the arbitral proceedings to the Claimant. The notice to the Respondent may be made at the discretion of TOMAC.

2. If, after the Tribunal has been formed, the Claimant submits a withdraw of the application for arbitration, the Tribunal shall decide how to deal with the request, and the provisions of the preceding paragraph shall apply mutatis mutandis. In such case, the Tribunal may order the Claimant to notify the Respondent, in an appropriate manner, that the decision to close the arbitral proceedings has been made pursuant to the provisions of this Article.”;

Ordinary Rules 2014, m. 34(3): “When the Claimant submits that it will withdraw its application for arbitration after formation of the Tribunal, the Tribunal may permit such withdrawal if it deems that the Respondent has no objection thereto. Where such withdrawal has been permitted, the Tribunal shall also decide on the closure of the arbitral proceedings.”

[109] 2014 tarihli Olağan Kurallar’da 42. maddeye tekabül etmektedir.

[110] Ordinary Rules 2024, m. 43: “(1) The Tribunal may, upon the petition of the parties or by its own authority, correct any miscalculation, clerical error or any other error similar thereto in the award.
(2) The petition set forth in the preceding paragraph shall, unless otherwise agreed by the parties, be filed within 30 days from the date of receipt of the notice of award.
(3) When a party files a petition set forth in paragraph (1), it shall notify the contents of said petition to the other party, in advance of, or at the same time as it files such petition.
(4) The Tribunal shall make a decision on the petition set forth in paragraph (1) within 30 days from the date of the said petition.
(5) The Tribunal may extend, if it finds it necessary, the period set forth in the preceding paragraph.”

[111] ‘Features of TOMAC Arbitration’ (The Japan Shipping Exchange, Inc.) <www.jseinc.org/en/tomac/guide/1_feature.html#ORDINARY> (Erişim Tarihi: 19 Ağustos 2024).

[112] ‘Features of TOMAC Arbitration’ (The Japan Shipping Exchange, Inc.) <www.jseinc.org/en/tomac/guide/1_feature.html#ORDINARY> (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).

[113] SCAP Rules, m. 12: “(1) Where the Tribunal awards the claim in whole or in part to the Claimant, the Arbitrator may, having considered the Respondent’s solvency, the trade relationship between the parties and/or other pertinent circumstances, grant the Respondent such terms of payment including but not limited to the following: (a) a period of grace for payment; (b) payment by instalments within a period not exceeding 3 years without incurring default interest for so long as such payments are being timely made pursuant to the installment schedule; and/or (c) issuance of promissory notes on such instalments.
(2) If the Tribunal grants such payment method, it must state in the award that in the event of nonfulfilment of the obligations by the Respondent in respect of such payment the Respondent shall forfeit the benefit of the period of payment and must pay any outstanding balance immediately together with interest which the Claimant would have earned had the Arbitrator not granted such payment method.
(3) Where the Arbitrator awards the counter-claim in whole or in part to the Respondent, the preceding Sub-Sections shall also apply thereto.”

[114] ‘Features of TOMAC Arbitration’ (The Japan Shipping Exchange, Inc.) <www.jseinc.org/en/tomac/guide/1_feature.html#ORDINARY> (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).

[115] SCAP Rules, m. 13: “(1) The Tribunal may, in awarding all or part of the monetary claim to the Claimant, recommend that the parties obtain a notarial deed for compulsory execution of the award.
(2) When the parties agree on such notarial deed, the Secretariat shall perform the notarization work on behalf of the parties. In this case, the Secretariat shall require from the Claimant reimbursement of the fee paid to the Notary Public plus a charge of Ten Thousand Yen (¥10,000) to cover the administrative expenses.
(3) Where the Tribunal awards all or part of the counter-claim to the Respondent, the preceding Sub-Sections shall also apply thereto.”

[116] ‘Features of TOMAC Arbitration’ (The Japan Shipping Exchange, Inc.) <www.jseinc.org/en/tomac/guide/1_feature.html#ORDINARY> (Erişim Tarihi: 13 Eylül 2024).